Hoelang blijven de Chinezen nog bedwelmd?

In China wordt nu de repressie zichtbaar, die tot voor kort verscholen bleef achter het kapitalistische optimisme, zegt Floris-Jan van Luyn.

Tekening Ruben L. Oppenheimer Oppenheimer, Ruben L.

Tibet is geen Birma. Tibet is erger. En dat komt doordat de autoritaire leiders van China het sinds jaar en dag beter aanpakken dan die van Birma. Althans, volgens het handboek voor autoritaire leiders. In China is de repressie nagenoeg onzichtbaar geworden. Een goed deel van de wereld ziet het niet, of wil het niet meer zien, bedwelmd als het is door de kracht van het kapitalisme. Op dat punt is er geen nieuws.

De koene ridders van de diplomatie, het bedrijfsleven en, o ja, de lichaamsbeweging weten zeker dat Chinezen het ontegenzeggelijk veel beter hebben gekregen. Ze zijn immers zelf wezen kijken in de warenhuizen van Peking, Shanghai en Kanton.

De overtuiging waarmee zij die stelling met graagte poneren maakt diepe indruk op de miljoenen Chinese boeren die ieder jaar de straat op gaan om te protesteren tegen de onrechtmatige onteigening van hun grond, of op de honderdduizenden stedelingen die zich verzetten tegen de ‘sanering’ van de straten waaraan ze hun hele leven hebben gewoond, of op de migrantenarbeiders die het moeten stellen zonder loon, of op de aanhangers van de geloofsbeweging Falun Gong die hun jaren tellen in kampen voor ‘heropvoeding’, of op de oprichters van de Democratische Partij van China die bij ons te boek staan als ‘gewetensgevangenen’, of op de juristen die de mond zijn gesnoerd omdat ze het hebben opgenomen voor misdeelden, of op de journalisten die zijn ontslagen omdat ze corruptie en nepotisme aan de kaak hebben gesteld, of op de internetdissidenten en de ondergedoken aanhangers van de ondergrondse katholieke kerk, of op de Mongoolse, Oeigoerse en Tibetaanse strijders voor rechtvaardigheid.

Mag je hopen dat meer mensen in China hun moed verzamelen, de repressie trotseren, hun leven op het spel zetten om, in het jaar dat de ogen van de wereld op de leverancier van de verhulde onderdrukking staan gericht, van zich te doen spreken? Je kunt het niet van ze vragen. Maar als er ooit een gelegenheid is om de bedwelming te doorbreken, dan is het nu.

Floris-Jan van Luyn is oud-correspondent van NRC Handelsblad in China en columnist van nrc.next.