Chaplin twist met bolhoed

Theater Chaplin, door Pip Utton. Gezien: 15/3 Stadstheater, Zoetermeer. Tournee t/m 26/4. Inl. www.ruuddegraaf.nl

De oude Chaplin, 88 inmiddels, richt zich nog één keer tot zijn publiek. Het is Kerstnacht 1977. Zijn laatste film, The Countess of Hong Kong, dateert alweer van tien jaar eerder en was een flop. De critici verweten hem, de man van meer dan tachtig films, dat hij niet wist hoe je een film moet maken. Dat zit hem hoog. Maar hij fantaseert wel alweer over een volgende film, die er nooit meer zal komen. Chaplin stierf diezelfde nacht.

Pip Utton, de Engelse acteur die zich specialiseert in zelfgeschreven solovoorstellingen over uiteenlopende beroemdheden als Adolf Hitler en Francis Bacon, maakt nu een tournee door Nederland met Chaplin - een monoloog die ook een dialoog omvat. Een twistgesprek, namelijk, met een klerenstandaard die de garderobe van Charlie Chaplin draagt: bolhoed, rottinkje en te krap colbertjasje. Het is die creatie die de mensen steeds weer willen zien. Niet de oude Chaplin, maar de jonge versie die in 1918 een filmcontract van 1 miljoen dollar sloot. Dat het zwervertje nog steeds populairder is dan hij zelf, maakt hem bitter – de man die hier in een oudemannenvest en nog steeds te wijde broek heen en weer sloft in zijn Zwitserse huis. Al kan hij niet nalaten dat bedrag toch even te noemen: „Ik wist wat ik waard was. ”

Erg diep gaat de voorstelling niet. Utton waagt zich niet aan de slijtage die Chaplins roem onmiskenbaar heeft ondergaan of aan de vraag wat er gebeurt met iemand die in zijn glorietijd alles – inclusief vrouwen – op een presenteerblaadje kreeg aangeboden. Meer dan een schetsmatig levensverhaaltje vertelt hij niet. Maar Utton speelt wel een vermakelijk spel met de projectie van een Chaplineske filmpjes waarin hij zelf de hoofdrol speelt. Mooi is ook hoe hij de bejaarde Chaplin langzaam maar zeker in de jongere verandert. En als hij net doet alsof hij zijn Oscar gaat opeten, haalt hij een zoutvaatje uit zijn broek om het te besprenkelen. Net als in The Gold Rush, in 1925, met die schoen.

    • Henk van Gelder