Geloven

kerk.jpgHet Levada-Centrum, een onafhankelijk en zeer betrouwbaar instituut voor opinieonderzoek, kwam afgelopen vrijdag met een rapport. Zestig procent van de Russen meent dat leerlingen of hun ouders willen dat er op de scholen les wordt gegeven in de godsdienstgeschiedenis.

In december heb ik voor de krant al een uitgebreide reportage geschreven over dat verlangen. De aanleiding daarvoor was dat er in allerlei media berichten verschenen dat de kerk bezig was om de overheid over te halen religie-onderwijs als verplicht vak in te voeren. Een aantal Nobelprijswinnaars had al een verontruste brief aan Poetin geschreven waarin ze hun ongenoegen hierover kenbaar maakten.

Een rel leek in het verschiet te liggen. Om die veerhalen te verifiëren ging ik op bezoek bij een alleraardigste en redelijke woordvoerder van metropoliet Aleksej II. In zijn mooie datsja in het voormalige schrijversdorp Peredelkino (zijn vrouw was een beroemde schrijfster van kinderboeken) legde hij me de situatie uit en benadrukte hij dat er geen sprake van was dat de kerk het vak verplicht wilde stellen voor alle leerlingen, gelovig of ongelovig. Ook de overheid ontkende dat er sprake zou zijn van druk: de ouders zouden het religie-onderwijs zelf willen herinvoeren.

Het Levada-onderzoek bevestigt dat verlangen nu. Interessant aan het rapport is ook dat er cijfers in staan over de dingen waarin Russen geloven. Zo zegt een overgrote meerderheid van de Russen zich te identificeren met de Russische orthodoxie, maar zijn ze niet streng in de leer. 79 procent meent dat er in de huidige tijd van de vasten gewoon doorgegeten mag worden, 15 procent vast op bepaalde tijden en 2 procent helemaal.

Nog interessanter is dat 45 procent gelooft in leven na de dood, 40 procent in het bestaan van de duivel, 45 procent in het koninkrijk der hemelen, 45 procent in de hel, 49 procent in religieuze wonderen.Bij het Taganka-klooster bij mij in de buurt is dat laatste in het weekend altijd op een bijzondere wijze te constateren.

Voor de icoon van de Matrone van Moskou staat op zaterdag en zondag een permanente file van Russen van alle leeftijden. Ze kussen de icoon, bidden, halen heilig water uit de bron en gaan verlicht terug naar huis. Een jonge vrouw vertelde me dat ze sinds ze hier kwam (wekelijks), ze kinderen kon krijgen. Een man van eind twintig zei dat dankzij de Matrone al zijn zorgen waren verdwenen. Het was een devotie die diepe indruk op me maakte.

PS Zie over de devotie van de Russen ook de website van fotograaf Oleg Klimov: http://www.liberty.su/libertyimages/orthodox/index.html

    • Michel Krielaars