In Beeld

Actie tegen boeren die zich land hebben toegeëigend in het Amazonegebied, Brazilië, 11 maart 2008 Reuters, Luis Vasconcelos An indigenous woman holds her child while trying to resist the advance of Amazonas state policemen who were expelling the woman and some 200 other members of the Landless Movement from a privately-owned tract of land on the outskirts of Manaus, in the heart of the Brazilian Amazon March 11, 2008. The landless peasants tried in vain to resist the eviction with bows and arrows against police using tear gas and trained dogs. REUTERS/Luiz Vasconcelos-A Critica/AE (BRAZIL). FOR EDITORIAL USE ONLY. NOT FOR SALE FOR MARKETING OR ADVERTISING CAMPAIGNS.. BRAZIL OUT. NO COMMERCIAL OR EDITORIAL SALES IN BRAZIL.. REUTERS

Deze foto moest een film zijn. Je wilt weten wat er voorafging aan deze still, en wat erop volgde. Is die dreigende anonieme knuppel neergedaald op die onbedekte schedel? Is er vertrapt, vermorzeld, bezoedeld door die brute overmacht?Je wilt ook context: uitzoomen graag. Is de vrouw met haar kind werkelijk alleen? Zijn er niet, ergens, tekenen van steun en solidariteit, al was het maar de aanwezigheid van één andere vrouw met óók een bloot kind op haar arm? Lotsverbondenheid verlicht leed.

Dit beeld maakt bijna wantrouwig, zo uitstekend als het zich leent voor propaganda van de bedreigde partij. Het is een cliché. Denk aan de demonstrant die, ooit voor de eerste keer en sindsdien steeds vaker, de ME een roos aanbiedt. Denk aan de mysterieuze, spoorloos verdwenen man-met-plastic-tas voor een Chinese tank. Het is allemaal: brute staat met geweldsmonopolie en slechte bedoelingen versus rechteloos individu. Kijk eens wat ze doen. De effectiviteit zit natuurlijk in de tegenstelling. Gezichtsloos monster in wapenrusting, niet-aansprakelijk te stellen voor welke misdaad ook, tegenover eenling. En wat voor eenling. Een vrouw, gekleed in een luchtig rokje en T-shirtje. Een madonna, die kan rekenen op ieders sympathie. Symbolisch voor haar kwetsbaarheid is uiteraard het blote kind – zoals bekend onschuldig, weerloos, altijd slachtoffer, nooit dader. Vlak ook de slippers niet uit. Zelfs katoenen espadrilles waren anders geweest. De slippers wekken angstdromen op over verbrijzelde tenen, over een opgejaagde die niet vluchten kan, over een gemakkelijke want kreupele prooi. Later vindt iemand er één terug, half in het zand. Wat is er met de eigenaar gebeurd? Hoe is hij thuisgekomen? Is hij thuisgekomen?

    • Pieter Kottman