Hoezen- poezen

Sleeveface met Diana Ross

Het blijft tobben met de nu soul. Vaandeldragers van de nieuwe, traditionele soul als Maxwell en D’Angelo zijn, zacht gezegd, niet productief. En Amerykah, de eerste cd in vijf jaar van de koningin van de neosoul, Erykah Badu zal de nu soul niet uit het slop halen. Critici hebben Amerykah onthaald als ‘experimenteel’. Dit is bedoeld als positieve kwalificatie, maar helaas gaat om het soort experimenten waartoe musici in crisis hun toevlucht nemen als ze hun gebrek aan ideeën moeten verbloemen.

Amerykah is een plaat die maar niet op gang komt. Nummers nemen een plotselinge wending of worden onderbroken door langdurig geouwehoer over de toestand in de wereld. Verschillende liedjes bestaan uit een armetierig melodietje dat vijf, zes minuten lang wordt herhaald zonder dat er iets mee gebeurt. En natuurlijk zijn er tal van gekke geluidjes te horen die popmusici nu al veertig jaar gebruiken als ze experimenteren.

Toch heeft Amerykah ook een zonnige zijde. De cd heeft in ieder geval nu al één gedenkwaardige clip opgeleverd: Honey. De video is geïnspireerd door het verschijnsel sleeveface, het bedekken van het gezicht door ouderwetse lp-hoezen, waarbij het de kunst is om het echte lichaam en de hoes zo goed mogelijk op elkaar te laten aansluiten.

‘Honey’ begint met een van achteren, in zwart-wit gefilmde vrouw die een platenwinkel betreedt. Ze betast de vinylplaten en trek er af en toe een hoes tussen uit die, in kleur, aan de kijker wordt getoond zonder dat de vrouw te zien is. Het zijn min of meer bekende hoezen waarbij Erykah Badu steeds de gedaante van de oorspronkelijke hoesvrouwen (en enkele -mannen) heeft aangenomen en bovendien beweegt.

Honey is zo’n clip die goed bruikbaar is in een popquiz, met als vraag: noem de oorspronkelijk titel en artiest of groep van de platen in de getoonde hoezen. Sommige zijn makkelijk, zoals Let It Be van The Beatles, Maggot Brain van Funkadelic en Honey van The Ohio Players. Maar er zitten ook moeilijke bij.

Zoals zo veel nummers op Amerykah wordt Honey even onderbroken door heel andere muziek. Ook de clip verandert dan: we krijgen Badu tegelijkertijd in een stuk of zeven gedaantes te zien, ongeveer zoals Andrew 3000 van Outkast alle instrumenten bespeelt en nog zingt ook in de legendarische clip Hey Ya!. Zo is Honey één grote verwijzing naar van alles en nog wat – aan het eind verschijnt nog even King Kong begeleid door Bernard Hermanns ijzige tonen bij de douchemoord uit Hitchcocks Psycho – maar vooral naar de zwarte muziekgeschiedenis waaruit Badu ook op Amerykah rijkelijk put.

    • Bernard Hulsman