Biopolitieke grensmachine scant en registreert

Tekening Cyprian Koscielniak Koscielniak, Cyprian

Recentelijk werd bepaald dat er voortaan vingerafdrukken worden afgenomen aan de grens van alle niet EU-burgers. Vanaf juni 2009 zullen de vingerafdrukken ook verplicht zijn in de paspoorten van de EU-burgers. De identiteit van het individu wordt kortom steeds letterlijker op het lichaam zelf gelezen. Niet langer draag je het paspoort louter bij je als papier, maar word je het paspoort zelf.

Vooral in de morele paniek die ontstond in de nasleep van 9/11 is de politiek steeds meer het lichaam binnengedrongen. Daarmee wordt de biopolitiek, het populatiebeheer van lichamen, als ware het een intensieve menshouderij, steeds meer de realiteit in de westerse grenspolitiek. Deze biopolitiek wordt door onszelf gemaakt op basis van onze eigen wensen en angsten en in de machine van de grens geladen, in de computers van Schengen.

De grensmachine scant, registreert, profileert, filtert, selecteert, categoriseert en deporteert op basis van onze eigen biopolitieke codes. De EU-machine is nu zo ingesteld dat zij die afkomstig zijn uit moslimlanden of arme landen gecategoriseerd worden als ongewenst. Mensen worden daarmee dus niet gezien als individu, maar beoordeeld op het lot van hun geboortegrond of herkomst. Uitgedrukt in biometrische computertaal: de onwelkome migranten worden beschouwd als een redundante code die tegengehouden of verwijderd moet worden teneinde een bug in het systeem te voorkomen. De grens als firewall om onze welvaart en rust te handhaven. We leven in het tijdperk van het digitale Oog. We scannen elkaar, we volgen elkaar en we weren of deporteren de onbruikbaren, zij die het oog van de gemeenschap niet (langer) verdragen wil. Het oog van de macht wordt groter en machtiger, omwille van onze `vrijheid`. Maar wat is vrijheid waard als deze gecreëerd wordt door lichamelijke vrijheidsontneming? Wie is de baas over ons lichaam? Hoeveel slaaf huist er in ons en hoeveel meester?