De digitale gezelligheid van Hyves

Hyves werd in vier jaar tijd een van de best bezochte sites van Nederland. Eva Kol schreef een boek over de onstuimige groei van het digitale vriendennetwerk.

Premier Jan Peter Balkenende zond zijn Hyvesvrienden een digitale kerstkaart. Beeld Hyves

Toen drie Amsterdamse vrienden in de zomer van 2004 het digitale vriendennetwerk Hyves oprichtten, streefden ze naar 100.000 gebruikers. Nu, nog geen vier jaar later telt de site 6 miljoen Hyves-profielen, heeft premier Balkenende bijna 90.000 Hyves-‘vrienden’ en zetten artiesten als DJ Tiësto en Room Eleven hun muziek op de site. Hyves behoort inmiddels tot de Nederlandse websites met het grootste bereik, naast Marktplaats en Google.

Hoe kon een klein internetbedrijfje uitgroeien tot de populairste netwerksite van Nederland? Die vraag beantwoordt de 26-jarige Eva Kol in haar boek Hyves. Ze beschrijft niet alleen hoe het vriendennetwerk zich ontwikkelde, maar ook hoe de leden Hyves op verschillende manieren gebruiken. „Hyves is net als de telefoon en e-mail een volwaardig communicatiemiddel geworden”, zegt Eva Kol.

De schrijfster kent Hyves van binnenuit. Ze liep er in het beginstadium een half jaar stage en was ruim twee jaar medewerker. Haar studiebegeleider Nieuwe Media (Universiteit van Amsterdam) stimuleerde haar om een boek over de netwerksite te schrijven. Voor het boek hield ze onder meer tientallen interviews met medewerkers van het internetbedrijf, dat inmiddels vijftig werknemers heeft, en de gebruikers zelf.

Tijdens haar stage bij Hyves nodigde ze per e-mail zo veel mogelijk vrienden uit om een profiel op de website aan te maken en een aantal Hyves-groepen op te richten. Deze groepen zijn een soort verzamelplaatsen waar leden discussiëren en ideeën uitwisselen over gedeelde interesses. „Zo startte mijn vader een psychologie-hyve en mijn broer Ferco een hyve over Ajax, die inmiddels met 87.000 leden de grootste besloten groep van de hele website is”, vertelt Eva Kol.

De eerste golf ‘Hyvers’ was vooral afkomstig uit de Amsterdamse studenten- en hockeywereld. Volgens de schrijfster is de snelle groei van de site vooral te danken aan mond-tot-mondreclame via de leden. Door dit tell a friend-systeem kon Hyves explosief groeien. In december 2004 waren er nog geen 3.000 leden en begin mei 2005 al 400.000. Een paar maanden later waren het er een miljoen.

Maar waar gebruiken al deze leden Hyves voor, behalve voor het aanmaken van een profiel en berichten, ‘krabbels’, aan elkaar versturen? Voor talloze doeleinden, blijkt uit het boek. Zo beschrijft Eva Kol de ‘Wie Gaat er Mee?’-hyve waarin 27 vrienden met elkaar contact onderhouden en uitjes organiseren, van barbecues tot worstelgala’s. En de ‘Muggen Zijn Kut!’-hyve, die inmiddels ruim 100.000 leden telt, waar leden hun frustraties uiten over muggen. Het bijzonderste verhaal vindt Eva Kol echter dat van Tamara Vrielink die bij toeval haar halfbroer en halfzus vond via Hyves. „Het laat zien hoe groot de sociale impact van Hyves kan zijn”, zegt de schrijfster.

Het hoofdstuk over de onstuimige groei van Hyves laat zien dat de site z’n eigen succes nauwelijks kon bijbenen. Het aantal gebruikers en daarmee het dataverkeer groeide zo snel, dat de site regelmatig traag was of er zelfs uit lag. Het bedrijf kocht vele internetservers voor extra dataverkeer, maar dit mocht niet altijd baten. „Vorige week was ik bij een borrel van Hyves toen het nieuwe kantoorpand werd geopend. Iedereen was chagrijnig omdat de site er twee uur uit had gelegen”, vertelt Eva.

Volgens de schrijfster zijn gebruikers van Hyves zich niet altijd bewust dat ze privacygevoelige informatie op hun profiel plaatsen. Zo bekijken werkgevers soms de Hyves-pagina van sollicitanten en zelfs de politie en de Belastingdienst maken gebruik van de populaire site. „Sommige inspecteurs van de Belastingdienst onderzoeken profielpagina’s van mensen om te kijken of de daar beschreven werkzaamheden overeenkomen met die in de aangifte staan. Ik wist niet dat ze daar überhaupt tijd voor hadden.”

De privacy wordt volgens Kol gedeeltelijk gewaarborgd doordat Hyves gebruikers steeds meer mogelijkheden biedt om informatie voor onbekenden af te schermen. Zo kunnen leden instellen dat alleen vrienden hun blogs, berichten en foto’s kunnen zien. Dreigt daarmee niet het gevaar dat het open karakter van Hyves verloren gaat? „Ja, en dat is heel jammer”, zegt Eva Kol. Maar volgens haar valt dat niet te vermijden. „Als je geen informatie kunt afschermen, zouden veel gebruikers afhaken.”

Sinds eind 2005 staan er ook advertenties op Hyves om onder meer de groeiende kosten te kunnen betalen. Voor adverteerders is de site interessant omdat ze zich door de beschikbare gegevens van gebruikers kunnen richten op specifieke doelgroepen. Zo krijgen mannen geen reclame voor maandverband op hun profielpagina. Voorwaarde is dat de advertenties een toegevoegde waarde hebben voor het netwerk. Daarom heeft het internetbedrijf ‘Tien Geboden voor Hyverteerders’ opsteld, zoals Gij zult den Hyver iets bieden en Gij zult geen valse getuigenissen spreken tegen de Hyvers. Soms houdt Hyves zich echter niet helemaal aan deze geboden, zegt Eva Kol. „Mijn broer kreeg onlangs 500 e-mails van boze Ajaxfans toen er een advertentie voor een prijsvraag op zijn Ajaxhyve stond, waarmee je seizoenskaarten voor Feyenoord kon winnen .”

Eva Kol, Hyves, Kosmos Uitgevers, 192 blz., 9,95 euro.

De schrijfster verzamelt reacties op haar boek: hyvesboek.hyves.nl

    • David Haakman