Oude, raamloze loods is straks te duur

Instellingen in het centrum van Amsterdam zien forse huurverhogingen tegemoet

Sommigen vrezen zelfs „de tent te moeten sluiten.” De stadsdeelvoorzitter: „Ik kan geen korting gaan geven.”

Hendrik Bonneur en Frederieke Cannegieter van het Amsterdams Marionettentheater met poppen uit ‘Die Zauberflöte’ Foto NRC Handelsblad, Maurice Boyer Amsterdams Marionettentheater Hendrik Bonneur(l) en Frederieke Cannegieter met poppen uit 'Die Zauberflote' Foto NRC H'Blad Maurice Boyer 080311 Boyer, Maurice

Rosan Hollak

De beschilderde poppen van het Amsterdams Marionetten Theater (AMT) hangen achter gesloten gordijnen. Aan een tafel in het kleine theater, dat zetelt in een oude smederij in de Nieuwe Jonkerstraat, zitten dramaturg Frederieke Cannegieter en artistiek leider Hendrik Bonneur. Hun stemming is niet al te best. „We hoeven de tent nog niet te sluiten”, zegt Cannegieter, „maar als we vanaf nu ieder jaar meer schuld opbouwen, gaat dat wel gebeuren.”

Het AMT kreeg juli vorig jaar een brief van het Stadsdeel Centrum, de eigenaar van het pand waarin het is gevestigd, waarin werd aangekondigd dat de huurovereenkomst met de gemeente eind 2007 zou worden beëindigd. Het Stadsdeel bood een nieuw contract aan waarbij de huur, in vier jaar tijd, 83 procent zou worden verhoogd. „Twintig jaar lang betalen we keurig de huur en ineens komt er zo’n brief,” zegt Bonneur. „In 2011 moeten we zo’n 18.000 euro per jaar gaan betalen,” vult Cannegieter aan. „Dat kunnen we niet opbrengen.”

Niet alleen het AMT dreigt in financiële problemen te komen. Ook voor het Grafisch Atelier Amsterdam, het Pianola Museum en het Multatuli Museum gaan de huren fors oplopen. Volgens conservator Jos van Waterschoot is het Multatuli Museum ‘onder protest’ akkoord gegaan met het nieuwe huurcontract. „Anders hadden we per 31 mei op straat gestaan”, zegt Van Waterschoot.

Hetzelfde geldt voor het Amsterdams Grafisch Atelier (AGA) in de Laurierstraat. Gemiddeld 150 kunstenaars maken jaarlijks gebruik van het atelier, een ruimte van zo’n zeshonderd vierkante meter. „Per 28 februari hadden we hier uit moeten zijn,” zegt Erik Luermans, coördinator bij het AGA. Ook hij zegt te zijn overvallen door de onverwachte huurverhoging. „Op verzoek van het stadsdeel verhuisden wij in 2000 naar de Laurierstraat. Na een verbouwing werd de huur vastgesteld op 1709,96 euro per maand. Dat is sinds juni ineens 3968,43 euro.”

Volgens stadsdeelvoorzitter Els Iping hadden de instellingen al in 2004 kunnen weten dat de huren gingen stijgen zodra hun huurcontract zou aflopen. In 2004 kwam de afdeling Beheer Onroerend Goed (BOG), die onder de sector Bouwen en Wonen valt, met een openbare notitie waarin de verhoging werd aangekondigd. In deze notitie stond ook dat ervoor werd gekozen om het eigen onroerend goed ‘strategisch in te zetten’. „Dit houdt in dat bijna de helft van onze panden voor een commercieel tarief wordt verhuurd aan bedrijven,” zegt Iping. Voor de andere helft, waaronder ateliers en culturele instellingen vallen, wordt een niet-commercieel laag tarief gerekend. „Die wordt door de deelraad vastgesteld. Het is nu bijna 105 euro ex btw per vierkante meter per jaar.”

Volgens Iping is deze huurprijs erop gericht om de culturele instanties in de stad ‘juist te behouden.’ Er is volgens haar geen sprake van uitknijpen maar juist van indirecte subsidie. „Door commercieel te verhuren kunnen we een lagere huurprijs vragen aan culturele instanties als het Foam of het Marionetten Theater. Zij betalen allemaal dezelfde huur per vierkante meter.” Cannegieter ervaart dat als een probleem. „Wij zitten in een loods in een klein straatje, zonder isolatie of ramen. Moeten wij dan net zoveel huur betalen als een monumentaal pand op een toplocatie? Sinds 2000 is er geen onderhoud verricht aan ons gebouw. En wij moeten wel indirect meebetalen aan het onderhoud en de restauratie van Paradiso?”

Cannegieter pleit voor een ‘gedifferentieerd cultureel tarief’. Maar Iping wil geen uitzonderingen maken. „Ik kan geen korting geven aan degene die er het hardst om roept. Ik kan wel proberen om de huur voor iedereen zo laag mogelijk te houden. Daarbij mag je verwachten dat culturele bedrijven ook een beetje zakelijk blijven. Je moet de huur van je woning toch ook gewoon betalen?”

Vorig jaar diende raadslid Nelly Duijndam (SP), samen met D66 en Amsterdam Anders, twee maal een motie in met het verzoek voor dit jaar huursubsidie te verstrekken aan het Marionetten Theater en het Pianola Museum. „Dat is gelukt met geld uit het budget van de commissie Welzijn en Onderwijs,” zegt Duijndam. „Toch is dat vreemd want dat geld is eigenlijk bedoeld voor kinderopvang of de armenzorg.” Het raadslid heeft het dagelijks bestuur van het Stadsdeel Centrum gevraagd een lange termijnplan te ontwikkelen voor de kleinere theaters en musea. „Grote culturele instellingen zoals het Stedelijk of het Rijksmuseum krijgen te veel de aandacht. Maar we vergeten dat toeristen ook naar Amsterdam komen voor het Multatuli Museum.”

    • Rosan Hollak