Nederland zet fregat in tegen immigranten

Nederland stelt een fregat en een helikopter beschikbaar aan Frontex, het Europese grensbewakingsagentschap dat de patrouilles op zee tegen illegale immigranten coördineert.

Minister Hirsch Ballin (Justitie, CDA) heeft daartoe gisteren in Slovenië, dat optreedt als roulerend EU-voorzitter, een overeenkomst ondertekend.

Volgens het akkoord kan Frontex in de tweede helft van dit jaar gedurende twee periodes van zes weken een beroep doen op het Nederlandse materieel en de bijbehorende bemanning. Zodra Frontex een verzoek indient, raadpleegt het ministerie van Justitie het ministerie van Defensie, dat het materieel moet leveren en al eerder bereidheid tot medewerking toonde. Daarna krijgt Frontex een definitief antwoord.

Frontex coördineert de patrouilles van Europese lidstaten op de zeeën tussen Europa en Afrika. Het agentschap houdt een lijst bij van lidstaten die schepen, helikopters en radarvliegtuigen beschikbaar stellen voor grenscontroles. Dit materieel wordt vervolgens op verzoek geleverd aan lidstaten die veel illegale immigranten te verwerken krijgen, zoals Spanje, Italië en Malta. Nederland behoort nu dus tot de landen waar een beroep op kan worden gedaan.

Ieder jaar wagen tienduizenden migranten de oversteek naar Europa. Sinds Spanje met steun van Frontex de kust van West-Afrika bewaakt, is de illegale migratie naar de Canarische Eilanden met circa 70 procent afgenomen. In de Middellandse Zee, op Malta en het Italiaanse eiland Lampedusa, was vorig jaar nauwelijks een afname.

Een belangrijke voorwaarde van Justitie is dat op het Nederlandse fregat het asielrecht zal gelden van de lidstaat in wiens territoriale wateren het schip ligt. Gaat Nederland bijvoorbeeld Malta helpen, dan geldt het Maltese recht. Zo wordt voorkomen dat opgepikte migranten toegang krijgen tot de Nederlandse asielprocedure.

Een andere voorwaarde is dat het fregat alleen zal patrouilleren in Europese wateren, en niet in Afrikaanse zoals Spanje wel doet. Dit laatste is weliswaar zeer effectief doordat onderschepte migranten direct terug aan land worden gezet. Maar volgens juristen worden daarmee vluchtelingenrechten geschonden.