Laatste zucht van veteraan

Lazare Ponticelli was de enige nog levende veteraan die voor de Fransen in de Eerste Wereldoorlog vocht.

Hij is op 110-jarige leeftijd overleden.

Op 7 december vorig jaar vierde Lazare Ponticelli zijn laatste feestje: hij werd 110 jaar oud. Daarmee behoorde de Fransman tot het selecte clubje supercentenaires in Europa. Hij heeft er niet lang van kunnen genieten. De laatste Franse veteraan van de Eerste Wereldoorlog is overleden, maakte een woordvoerder van president Sarkozy gisteren bekend.

Ponticelli werd niet in Frankrijk geboren, maar aan de voet van de Italiaanse Apennijnen. Op zijn negende liep hij weg van huis en stapte op een trein richting Frankrijk, het land waar zijn oudere broers woonden. Toen La Grande Guerre uitbrak, werkte Ponticelli in Parijs als krantenbezorger en schoorsteenveger. Hij besloot voor de Fransen te gaan vechten omdat Frankrijk hem als kind had opgenomen, zei hij later in een interview.

Zijn verleden als poilu, soldaat in de Eerste Wereldoorlog, gaf Ponticelli met het klimmen der jaren de status van een ster. Want de Eerste Wereldoorlog leeft nog in Frankrijk. Voor Ponticelli lag dat anders: terwijl La Grande Guerre zijn kameraden voor eeuwig vasthield, maakte hij de oorlog tot een detail in zijn eigen geschiedenis – vier moeilijke jaren uit een ver verleden.

Naarmate de doden langer dood waren, werden de overlevenden belangrijker. Ponticelli kreeg er de laatste jaren eigenlijk een verjaardag bij. Presidenten stonden erop hem de hand te schudden tijdens de herdenking van de wapenstilstand op 11 november. Hij is een bekende naam voor de Franse schooljeugd.

In 2005 besloot de Haut Conseil de la Mémoire Combattante dat de laatste poilu een nationale begrafenis zou krijgen. ijn stoffelijk overschot wordt in het Panthéon bijgezet – het walhalla voor Grote Franse Geesten – of geborgen naast dat van de Onbekende Soldaat onder de Arc de Triomphe in Parijs.

De poilus werden over dit eerbetoon niet geraadpleegd. Dat had geen probleem hoeven zijn – maar de laatste overlever was Ponticelli. Hij wees een nationale begrafenis af. „Het is niet eerlijk de laatste poilu af te wachten”, zei hij vorig jaar in Le Monde. „Dat is een belediging voor alle anderen die overleden zijn zonder het eerbetoon dat zij verdienden.”

Na overleg met Ponticelli’s familie is besloten dat wel een herdenkingsplechtigheid wordt gehouden.

    • René Moerland