Laatste veteraan ‘La Grande Guerre’

De laatste Franse veteraan van de Eerste Wereldoorlog zou een staatsbegrafenis krijgen. Ponticelli, die deze eer te beurt valt, wilde niet.

Lazare Ponticelli Foto AP ** FILE ** Italian-born Lazare Ponticelli, the only remaining French veteran of World War I, celebrates his 110th birthday at the National History of Immigration Museum in Paris , in this Dec. 16, 2007 file photo. France's last World War I veteran, Ponticelli, has died at the age of 110, the French presidency announced Wednesday March 11, 2008. France planned a national funeral ceremony honoring the last "poilu", meaning hairy, the nickname given to the unshaven troops who embodied French defiance in one of the bloodiest wars in the country's history. (AP Photo/Francois Mori) Associated Press

Op 7 december vorig jaar vierde Lazare Ponticelli zijn laatste feestje: hij werd 110 jaar oud. Daarmee behoorde de Fransman tot het selecte clubje supercentenaires in Europa. Hij heeft er niet lang van kunnen genieten. De laatste Franse veteraan van de Eerste Wereldoorlog is overleden, maakte een woordvoerder van president Nicolas Sarkozy gisteren bekend.

Ponticelli werd niet in Frankrijk geboren, maar in een plaatsje aan de voet van de Italiaanse Apennijnen. Op zijn negende liep hij weg van huis en stapte hij op een trein richting Frankrijk, het land waar zijn oudere broers woonden. Toen La Grande Guerre uitbrak, werkte Ponticelli in Parijs als krantenbezorger en schoorsteenveger. Hij ging voor de Fransen vechten, omdat Frankrijk hem als kind had opgenomen, zei hij later in een interview.

Zijn verleden als poilu, soldaat in de Eerste Wereldoorlog, gaf Ponticelli met het klimmen der jaren de status van een ster. Want de Eerste Wereldoorlog leeft nog in Frankrijk. Elk jaar op 11 november lopen in het hele land de burgemeesters uit om met kransen en toespraken de slachting van 1914-1918 te herdenken.

Voor Ponticelli lag dat anders: terwijl La Grande Guerre zijn kameraden voor eeuwig vasthield, maakte hij de oorlog tot een detail in zijn eigen geschiedenis – vier moeilijke jaren uit een steeds verder verleden. Naarmate de doden langer dood waren, werden de overlevenden belangrijker.

Ponticelli kreeg er de laatste jaren eigenlijk een verjaardag bij. Presidenten stonden erop hem de hand te schudden tijdens de herdenking van de wapenstilstand op 11 november. Hij is een bekende naam voor de Franse schooljeugd.

In 2005 besloot de Haut Conseil de la Mémoire Combattante dat de laatste poilu een nationale begrafenis moest krijgen. Zijn stoffelijk overschot wordt bijgezet in het Panthéon – het walhalla voor Grote Franse Geesten – of geborgen naast dat van de Onbekende Soldaat onder de Arc de Triomphe.

De poilus werden over dit eerbetoon niet geraadpleegd. Dat had geen probleem hoeven zijn – maar de laatste overlever was Ponticelli. Hij wees een nationale begrafenis af. „Het is niet eerlijk de laatste poilu af te wachten”, zei hij vorig jaar in Le Monde. „Dat is een belediging voor alle anderen die overleden zijn zonder het eerbetoon dat zij verdienden.” Ponticelli’s familie stemt wel in met een herdenkingsplechtigheid.