Impuls voor mediterrane samenwerking

Alleen Europese landen die direct grenzen aan het Middellandse Zeegebied zullen de komende jaren als voorzitter mogen fungeren van de nieuw op te richten ‘Unie voor de Middellandse Zee’.

Dat staat in het compromisvoorstel over vernieuwde Europese samenwerking met de landen rond de Middellandse Zee dat Frankrijk en Duitsland vanavond presenteren aan de regeringsleiders van de andere EU-landen tijdens hun samenkomst in Brussel.

Het exclusieve voorzitterschap voor directe buren van mediterrane landen geldt als een overwinning voor de Franse president Nicolas Sarkozy, die vorig jaar het idee bedacht van een Mediterrane Unie, een samenwerkingsverband van Mediterrane staten.

Verder heeft Sarkozy vooral concessies moeten doen. Het voorstel dat er nu ligt, houdt in dat de al bestaande samenwerking met landen rond de Middellandse Zee – het ‘Barcelona proces’ uit 1995 – van naam verandert: dat wordt de Unie voor het Middellandse Zeegebied. Daardoor houden ook Europese landen die niet meteen aan de Middellandse Zee grenzen, zeggenschap over de fondsen die bedoeld zijn voor de samenwerking. Dat was een eis van Duitsland.

In het compromisvoorstel van Sarkozy en de Duitse bondskanselier Angela Merkel staat ook dat EU-landen die niet direct aan het mediterrane gebied grenzen, topambtenaren mogen leveren voor het secretariaat van de nieuwe Unie, dat uit twintig mensen zal bestaan. De nieuwe Unie zou op 13 juli opgericht worden, als Frankrijk EU-voorzitter is.

Bij het begin van het ‘Barcelona proces’ in 1995 werd de wens uitgesproken te komen tot een vrijhandelszone van de EU en de samenwerkende landen. Verder wordt geprobeerd afspraken te maken over onderwerpen als terrorisme en migratie. In het kader van de samenwerking heeft de EU in de periode 1995-2003 zo’n 5,5 miljard geïnvesteerd in projecten in de mediterrane landen.

Over de projecten waarmee de nieuwe Unie zich moet bezighouden is het Frans-Duitse plan nog vaag. Voor de financiering denken Merkel en Sarkozy aan de fondsen voor het Barcelona proces, andere EU-gelden, en private bronnen.