Fed mag geen liquiditeitsjunks kweken

De Federal Reserve (de Fed, het federale stelsel van Amerikaanse centrale banken) is plotseling een grote speler op de hypotheekmarkt geworden. De Fed wil grote banken en zakenbanken immers toestaan hypotheekobligaties in te ruilen voor Amerikaanse staatsobligaties, tot een waarde van 200 miljard dollar (130 miljard euro). Het plan, en de recente grote toename van de omvang van de bestaande kredietfaciliteiten van de Fed, zou kunnen helpen de markt voor hypotheekobligaties te stabiliseren. Maar de Fed moet ervoor waken dat banken het als de gewoonste zaak van de wereld gaan beschouwen dat de hete kolen voor hen uit het vuur worden gehaald.

Door het nieuwe initiatief toont de Fed zijn bereidheid om een aanzienlijk deel van het kredietrisico van de kwakkelende banken over te nemen. En voor het eerst krijgen zakenbanken dezelfde behandeling als gewone banken. Dat zou een grote steun in de rug kunnen zijn voor zakenbanken die in acute geldnood dreigen te komen, zoals naar verluidt met Bear Stearns het geval is, ook al ontkent die firma de geruchten. De maatregel komt helaas te laat om de cijfers over het eerste kwartaal nog soelaas te bieden.

Het is tevens de eerste keer dat de Fed hypotheekobligaties heeft geaccepteerd die niet worden gewaarborgd door Amerikaanse semi-overheidsinstanties als Fannie Mae of Freddie Mac. Het inruilen van hypotheekobligaties, waarvan de koers daalt en de kredietstatus omlaag zou kunnen gaan, voor ijzersterke staatsobligaties zal de hoeveelheid op de markt uitstaande hypotheekobligaties verminderen, hetgeen zal helpen de koersen te stabiliseren. Het zal de banken en zakenbanken ook steviger onderpand bieden, zodat zij dat kunnen benutten om elders kapitaal op te halen.

Het nieuwe initiatief van de Fed lijkt qua bedoeling op de zogenoemde Term Auction Facility (TAF), die in december werd ingesteld om de banken krediet te verschaffen. Beide faciliteiten richten zich op specifieke probleemgebieden – de TAF op de interbancaire leningen en het nieuwe initiatief op de hypotheken. Dat is waarschijnlijk effectiever dan lukrake renteverlagingen. En het TAF-programma is populair. Op maandag verkocht de Fed voor 50 miljard aan leningen, tegen een rente van 2,8 procent, 70 basispunten lager dan het stigmatiserende kortingstarief. De banken hadden voor zo’n 93 miljard dollar aan verzoeken ingediend.

Hoewel deze programma’s zeker waardevol zijn, mag de Fed geen langetermijnbezitter van hypotheekobligaties worden. Als de regering besluit de sector te hulp te willen komen, moet zij dat in alle openheid verklaren en niet een heimelijke risico-overdracht organiseren via de centrale bank.

Er is ook een risico dat de financiële sector steeds meer zal gaan rekenen op almaar grotere Fed-injecties, en niet zijn eigen inspanningen zal opvoeren om de kapitaalposities te schragen en de belangen te schiften. Om dat te voorkomen, zal de Fed duidelijk moeten maken onder welke voorwaarden de liquiditeitsinjecties zullen worden afgebouwd. Daarbij zou de Fed bijvoorbeeld specifieke koersverbeteringen van hypotheekobligaties als richtsnoer kunnen nemen. Of de eisen die aan het onderpand worden gesteld zouden geleidelijk kunnen worden verscherpt. Zulke maatregelen zouden de Wall Street banken de tijd – en de motivatie – geven om zichzelf te ontwennen van de liquiditeitsinjecties van de Fed.

    • Dwight Cass