Verhagen: VN-bestuur Kosovo doet zijn werk niet goed

Het VN-bestuur in Kosovo UNMIK doet zijn werk niet goed. Daardoor krijgt Servië de kans om in het noorden van Kosovo, waar vooral Serviërs wonen, het bestuur de facto over te nemen.

Dat zei minister van Buitenlandse Zaken Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA) gisteren na afloop van de maandelijkse vergadering van Europese ministers van Buitenlandse Zaken in Brussel. „Het is de bedoeling dat UNMIK toezicht houdt op civiel bestuur en op de politie”, aldus Verhagen. „Maar er is nauwelijks activiteit. Servië int belastingen en douanegelden en je ziet in toenemende mate dat Servië meer greep krijgt op dit deel van Kosovo.”

De ministers van de Europese Unie vragen de Verenigde Naties om de taken in het noorden voorlopig uit te voeren zoals is afgesproken. De EU stuurt een eigen missie die op 14 juni het bestuur in Kosovo overneemt. Bij de NAVO (die 16.000 militairen in Kosovo heeft) en bij de Europese lidstaten is grote bezorgdheid ontstaan over de situatie in het noorden van Kosovo. Servië vergroot daar niet alleen zijn invloed, het verzet zich ook tegen Europese bemoeienis in Kosovo. Servië moet op het moment niets hebben van de EU, omdat veel Europese landen Kosovo als onafhankelijk land hebben erkend. Vijftien EU-leden hebben Kosovo erkend, in vijf landen lopen de procedures nog, twee landen (Portugal en Malta) aarzelen en vijf EU-leden willen niet tot erkenning overgaan.

Verhagen zei gisteren dat de andere lidstaten zijn visie op het functioneren van UNMIK delen. De Sloveense minister van Buitenlandse Zaken Dimitrij Rupel, die namens de EU optreedt omdat Slovenië voorzitter is van de EU, liet zich evenwel veel vriendelijker uit over UNMIK dan Verhagen. Hij zei dat het VN-bestuur zijn werk „heel goed” doet en dat de EU UNMIK heeft gevraagd om voorlopig zijn werk in het noorden van Kosovo te blijven doen.

Rupel wilde niet zeggen of het de bedoeling is dat de VN langer actief blijven in het noorden van Kosovo dan is afgesproken, omdat Servië de VN wél accepteert als gesprekspartner als het over Kosovo gaat, en de EU niet. Bijkomend probleem is dat Rusland, dat tegen de onafhankelijkheid van Kosovo is, zich verzet tegen de overdracht van bevoegdheden van de VN aan de EU – als de VN op een of andere manier in Kosovo actief zou blijven, zou dat probleem vermeden kunnen worden.