De toon van het debat in de boekenweek

‘We hebben te weinig nieuws en te veel media”, verzuchtte Geert Mak tegenover Wouter Bos die bij Pauw & Witteman alwéér moest komen praten over zijn Polarisatie. Tak!-interview. In een ander land zou zo’n relletje hooguit drie dagen hebben geduurd, zei Mak, hier zaniken we wéken door over de uitspraken van de partijleider die vindt dat er meer moet worden gepolariseerd en minder aandacht moet worden geschonken aan de toon van het debat.

Waarom dat ineens een of/of kwestie is, is de meesten van ons wellicht ontgaan, je zou zeggen dat je je heldere standpunten of „de betere oplossingen” zoals Wouter Bos dat noemt, ook best op een behoorlijke manier naar voren kunt brengen. Maar de enige die dat ook schijnt te denken is Burgemeester Cohen van Amsterdam, zondagochtend zeer goed op dreef bij Buitenhof, en verder denkt men links en rechts dat je niet helder bent of de ander zijn standpunten niet gunt, als je verzoekt om een wat gematigder toon.

We zagen het de brullerige Brinkman van de PVV nog weer eens roepen in een fragmentje van een discussie met Cohen van een maand geleden: „Polariseren is het nieuwe moderne woord om mensen monddood te maken,” riep hij driftig toen Cohen hem vroeg om zich wat minder grievend uit te laten. Ach jee, die arme Brinkman, weet gewoon niet hoe hij het moet zeggen als het níet grof mag. Denkt misschien wel dat goede manieren en een standpunt onverenigbaar zijn. Zouden die mensen nooit eens een beetje om zich heen kijken, nooit, ik noem maar lukraak iemand, Kofi Annan aan het werk hebben gezien? Die hoor je niet de hele tijd over ‘achterlijk’ en ‘op Marktplaats zetten’. En het zou best eens kunnen dat hij het zover geschopt heeft omdát hij zulke uitspraken vermijdt.

We geven het ter overweging. Geheel vrijblijvend.

Intussen nadert de boekenweek, die vanavond met het boekenbal geopend wordt. Zondag zagen we in het kader van ‘de derde leeftijd’ Midas Dekkers, Cees Nooteboom, Bernlef en Renate Dorrestein al op de televisie – Wat? Ja Renate Dorrestein. 54. Je krijgt het tegenwoordig heel vroeg, de derde leeftijd. Vroeger hoorde het bij pensioen, 65 plus, een nieuwe levensfase, nu slaat het al toe als men nog midden in het leven staat.

Gisteravond vervolgde de boekenweek zijn triomftocht op het scherm met De avond van het boek 2008. Een quiz. Met heel veel multiple choice vragen, die altijd innig saai zijn en heel veel weetjes: waar spelen de boeken van Annie Proulx zich af, waar schreef Saskia de Coster haar laatste roman, welke sport beoefent Abdelkader Benali. Tsja. Kun je weten, kun je niet weten, belangrijk is het in geen geval. Het levendigste werd het toen er een stukje toneel werd gespeeld, geschreven door Gijs Scholten van Asschat, dat de schrijvers af moesten maken. En je zag dat dingen weten bij een quiz belangrijk is, maar dat quizvaardigheid, snel drukken, zelfverzekerd zijn, minstens zo belangrijk is. Zodat Abdelkader Benali en Marjan Berk, die bij het rustige gedeelte achter raakten op het kalme team P.F. Thomése en Saskia de Coster, uiteindelijk toch wonnen, dankzij razendsnel drukknop gedrag.

En verder werd In de ban van de ring van Tolkien tot het beste buitenlandse boek verkozen in weer een van die non-verkiezingen waar we in grossieren. Waarom zouden we überhaupt zo’n verkiezing moeten hebben?

Maar we gaan niet zeuren. We richten ons oog juist even op het filmpje dat we na de quiz te zien kregen, van de ChristenUnie, die wilde vertellen dat zíj op de bal spelen en niet op de man. Goed zo. Ook mooi was dat allerlei partijopvattingen gebracht werden alsof een dominee in de kerk ze voorbad en de gemeente ze na-echode. „We gunnen onze kinderen een schone toekomst”. „Een schone toekomst, een schone toekomst,” prevelden verschillende stemmen. „Een partij die dingen in beweging brengt.”. „Die dingen in beweging brengt, in beweging brengt,” murmelde de gemeente.

Nu ja. Amen, zal ik maar zeggen.

    • Marjoleine de Vos