De pigallisatie van ‘de mooiste avenue ter wereld’

Parijse politici kunnen keer op keer beloven dat de Champs Elysées een echte Franse winkelstraat blijft. Maar er is bijna geen klein winkeltje meer over.

Ludovic Aïssy spreekt niet af op de Champs Elysées. De wond is nog te vers, verontschuldigt hij zich op het terras dat we dan maar hebben betrokken – nauwelijks tweehonderd meter verderop. Sinds 1979 dreef hij de apotheek aan de meest chique avenue van Parijs. De enige.

En de laatste. Sinds begin dit jaar is apotheek Lincoln een lege vitrine aan de schaduwzijde van de Champs, net naast het postkantoor. Als je ervoor staat oogt de gevel nog als een briefkaartboetiek. Maar de nutteloos geworden mededeling op de groene deur verraadt dat de nostalgie al jaren op de loer lag. Zeven dagen dag open van 8 uur 30 tot 23 uur, staat er in witte lettertjes.

„Ik moest steeds harder werken om de huur te kunnen betalen”, vertelt Aïssy. Begin dit jaar sloot hij zijn deuren. Het verhaal van apotheek Lincoln is het verhaal van de Champs Elysées in een notendop: een sluipende metamorfose, die zich voltrekt op het ritme van huurverhogingen.

Toen Aïssy apotheek Lincoln in 1979 overnam, betaalde hij 3.000 euro per maand. Toen hij begin dit jaar dicht ging, zat hij op 10.500 per maand. Niet dat het veel is, voor zo’n plaats, zegt Aïssy. Eerder een schijntje, vergeleken met de bedragen die buren als Yves Saint Laurent, Hugo Boss, Louis Vuitton en Mercedes zich kunnen veroorloven.

En dat is ook precies het probleem. Toen de rechter de eigenaar van het pand in 2003 verbood de huur voor apotheek Lincoln nog eens te verdubbelen, was het lot bezegeld. De vijfjarige huurovereenkomst werd niet verlengd.

Apotheek Lincoln was het restant van de tijd dat de Champs Elysées nog echt de mooiste avenue ter wereld was, vindt Aïssy nu. Met kleine winkeltjes en een authentieke levendigheid. De Champs die hij had leren kennen, toen hij er als 17-jarige voor het eerst opliep. In 1955 was dat. Hij kwam rechtstreeks uit zijn geboorteland Benin, om in Parijs biologie te gaan studeren.

Van verval is sindsdien geen sprake. Volgens de bedrijfsvereniging Comité des Champs Elysées komen hier dagelijks 300.000 mensen langs. In het weekeind 500.000. Zij komen voor de grote merken die sinds twintig jaar het ene gebouw naar het andere oppoetsen. De Champs Elysées glanzen.

Maar niet iedereen is enthousiast. Een van de winkelcentra aan de Avenue moet nog worden opgeknapt. Daarin is vertraging gekomen, omdat de stad Parijs verhindert dat kledingketen Hennes & Mauritz zich hier vestigt. Argument van het stadsbestuur: de diversiteit van de Champs moet bewaakt worden. De avenue dreigt een exclusieve uitstalkast van wereldmerken te worden voor auto’s en mode. De bioscoop staat op sluiten, en zelfs McDonald’s, even verderop, vraagt zich af of de Champs Elysées te duur worden.

Kandidaten voor de gemeentelijke verkiezingen, die momenteel plaatshebben, beconcurreren elkaar met reddingsplannen voor de Champs Elysées. Die moeten voorkomen dat de Champs een ordinair „open winkelcentrum” worden, zegt bijvoorbeeld Pierre Lellouche, kandidaat van regeringspartij UMP in het arrondissement. Ludovic Aïssy heeft het sinds 35 jaar zo vaak horen zeggen. „Politici beloven altijd dat ze voor de kleintjes op de Champs opkomen, maar ik heb er nooit iets van gemerkt.”

De gedaanteverandering van de Champs Elysées heeft problemen met zich meegebracht.

De Parijse politie signaleerde vorig jaar een „explosie” van diefstal en geweld rond de avenue. Buurtburgemeester, François Lebel, sprak onlangs van de ‘Pigallisation’ van de meest bezochte avenue van Frankrijk. Vrij naar de Pigalle, de hoerenbuurt in het noorden van de stad.

Is het zo erg? Aïssy haalt zijn schouders op. Hij heeft ervan gehoord, over de prostitutie van ‘dames de luxe’ die discreet over de Champs schrijden. Maar in de apotheek kwam overlast meer van zakkenrollers die de laatste jaren massaal rond de Champs Elysées opereren. Politiecijfers bevestigen het: sinds de uitbreiding van de Europese Unie met Roemenië en Bulgarije is dat fenomeen vooral in deze buurt toegenomen. Maar de meeste problemen doen zich ’s nachts voor. Bijna alle 492 delicten die vorig jaar op en rond de Champs Elysées werden geconstateerd, hielden verband met het uitgaansleven. Als de nachtclubs sluiten, wordt de Champs Elysées even een afvoerput voor dronken, drugsgebruikende en vechtende jongeren.

Ludovic Aïssy merkt daar nu niets meer van. Nu hij voor het eerst in 27 jaar vrij heeft, is hij maar eens op reis gegaan. Een cruise, met Singapore als hoogtepunt. En met twijfel als oogst. „Als je ziet hoe schoon en mooi de avenues daar zijn, weet ik niet of de Champs Elysées nog wel overal bovenuit steken.”

    • René Moerland