De knop moet om

Nederland zonder polder is ondenkbaar, zowel letterlijk als figuurlijk. De strijd tegen het water heeft van Nederland een polderland gemaakt. Samen moesten we de dijken versterken om droog te blijven. Samen zullen we ook de problemen moeten aanpakken waar we nu voor staan. Anders houden we het niet ‘droog’ in een wereld die snel verandert. We hebben verschillende ideeën, belangen en achtergronden, maar om verder te komen zullen we moeten samenwerken en over onze schaduw heen moeten springen. Dat hebben we in het verleden in de strijd tegen het water gedaan, dat zullen we ook nu moeten doen.

De uitdaging is duidelijk: hoe houden we een hechte samenleving en een groeiende economie. Dat vergt ondernemingszin, innovatie, samenwerking en ieders inzet, want werk houdt mensen betrokken bij de samenleving en bij elkaar. Maar dan zullen meer Nederlanders meer moeten werken. Het tekort aan arbeidskrachten en aan de juist opgeleide mensen wordt een knellende band om de groei. Nu al komen sociale voorzieningen als zorg en onderwijs in de knel; op den duur komt heel de verzorgingsstaat in de knel. Dat hoeft niet. Er is iets mis als er een kwart miljoen vacatures zijn terwijl er meer dan anderhalf miljoen mensen niet meedoen. We lopen vast als mensen wel steeds langer leven, maar steeds eerder ophouden met werken. Als iedereen met een deeltijdbaan een paar uur langer zou werken, kunnen we weer een hele tijd vooruit.

Scholing is een van de belangrijkste sleutels om meer mensen aan het werk te helpen en te houden. Een baan voor het leven is passé. Dat betekent dat we bereid moeten zijn om de zoveel jaar iets anders te gaan doen. Dan moet de knop wel om. Iedereen moet zich bijscholen en daar de kans voor krijgen, ook als hij ouder is dan 50. En wie wil, moet ook na zijn 65ste nog kunnen doorgaan.

Er is genoeg te doen en er valt geen tijd te verliezen.

Wekelijks schrijft iemand op uitnodiging een brief aan de next-generatie. Piet-Hein Donner (59) is minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.