Winnaar is bijzaak in ‘gewone wielerkoers’

De renners gingen gewoon van start in Parijs-Nice, al deden sommigen dat met tegenzin. Maar staken heeft ook weinig zin.

De wegwijzers naar Amilly, start- en finishplaats van de proloog van de wielerkoers Parijs-Nice, staan bijna nog beter opgesteld dan in de Ronde van Frankrijk. De ploegbussen en auto’s worden efficiënt door het andere verkeer geleid, de meer dan 250 vertegenwoordigers van de media ontbreekt het aan niets. Elke verwijzing naar de internationale wielerunie UCI is zorgvuldig gebannen uit het programmaboekje.

ASO, de Franse organisator van Parijs-Nice, straalt in alles uit dat het ‘de regering van het wielrennen’ niet nodig heeft. De achtdaagse rittenkoers wordt in goede banen geleid, tot de dopingcontroles toe. Honderdzestig coureurs uit 24 landen, wordt trots gemeld. Twintig topploegen, veel vedetten. Voordat een meter is gekoerst, staat de glorieuze winnaar vast: ASO.

De afgelopen weken laaide de machtsstrijd in de wielersport op tot grote hoogte. Als de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie tijdens de Cuba-crisis stonden de UCI en ASO tegenover elkaar. „Wij maken zelf uit wie in onze koersen start”, zeiden de Fransen. Ze schrapten de vernieuwde Kazachstaanse ProTourploeg Astana van Tourwinnaar Alberto Contador van de deelnemerslijst voor Parijs-Nice en de Tour. „Alle ProTourploegen hebben het recht om te starten”, zei UCI-voorzitter Pat McQuaid en hij verklaarde Parijs-Nice tot illegale wedstrijd. Ploegen en renners stonden voor de keuze: niet meedoen en vervolgens door ASO worden uitgesloten van deelname aan de Tour de France, of wél meedoen en geschorst worden door de UCI, en zo deelname aan WK en Spelen op de helling zetten.

Pas vrijdagavond laat besloten de ploegen na een emotionele vergadering om de UCI te trotseren en toch te starten in Parijs-Nice. „Misschien hadden we niet moeten rijden”, zegt Laurens ten Dam een kwartier nadat hij is gefinisht in de door de Noor Thor Hushovd gewonnen tijdrit. „Ik vind dat we als renners een statement hadden moeten maken tegen de hoge heren.” De Raborenner verwoordt wat veel collega’s in het peloton denken. „Ik heb het gevoel dat er met onze kloten wordt gespeeld”, zegt CSC-renner Karsten Kroon, beste Nederlander met een negende plaats. „Misschien hadden we moeten staken, en was er over een half jaar een akkoord geweest tussen de strijdende partijen in het wielrennen. Nu we doorfietsen zal het nog een hele tijd duren, voordat de problemen zijn opgelost.”

Sommige renners, zoals Nederlander Stef Clement, hadden twijfeld of ze zouden deelnemen aan de ‘illegale’ wedstrijd. „Ja, ik ben gestart”, roept hij direct na zijn proloog met een lach. De tijdritspecialist, die rijdt voor de Franse ploeg Bouygues, kreeg afgelopen week van de Nederlandse bondscoach Egon van Kessel te horen dat hij misschien beter niet aan de start kon komen. Dat zou zijn deelname aan de WK tijdrijen later dit jaar in gevaar kunnen brengen.

Terwijl hij de ploegbus instapt komt Clement, vorig jaar derde bij de WK tijdrijden, nog met een opmerkelijk nieuwtje. „Ik heb gehoord dat de sancties tegen de renners zijn opgeheven. Daar is een brief van, bel mijn ploegleider maar, hij heeft die brief.”

Het profpeloton is in verwarring. Raboploegleider Erik Dekker, die nog steeds goed opschiet met ex-Raborenner Clement, weet van het bestaan van een dergelijke brief niets af. „Stef heeft me nog wel gebeld. Voor hem komen de Spelen in gevaar omdat de Nederlandse bond de kant van de UCI kiest. We hebben met de renners wél afgesproken dat wij ze als ploegen niet gaan straffen. Ze lopen geen risico om niet te worden betaald.”

Dekker had zijn renners zaterdag uitgelegd dat alle ploegen zouden rijden. „Vóór vrijdagavond was de vraag wat er ging gebeuren, daarna niet meer. Ik heb geen renners over de streep hoeven trekken. Als we door hier te rijden in de shit komen, zit iedereen in de shit. Die gedachte gaf wat zekerheid.” Laurens ten Dam bevestigt dat. „Ze schorsen nooit 160 renners. En als ze dat wel doen, starten onze collega’s woensdag echt niet in de Tirreno-Adriatico.”

Slechts twee Britse renners van Team High Road, het vroegere T-Mobile, zwichtten voor de dreigementen van de UCI. „Ze hebben geruild met twee renners die de Tirreno zouden rijden”, zegt ploeggenoot Servais Knaven. Mark Cavendish en Bradley Wiggins startten niet uit angst te worden geschorst voor de WK op de baan, eind deze maand in Manchester. Met Wiggins verdween de topfavoriet voor de proloog uit Parijs-Nice. Maar de sportieve waarde van de rittenkoers was al dubieus nadat ASO de winnaar van vorig jaar, Contador, had uitgesloten.

Net als de meeste renners wil Ten Dam, die vorig jaar bij het Zweeds-Belgische Unibet.com ook van deelname aan Parijs-Nice werd uitgesloten, zijn vingers niet aan de affaire branden. „Ik ga ervan uit dat de regels worden gevolgd. Maar dit lijkt inderdaad op vorig jaar. Toen hebben ze Unibet laten vallen, nu zit Astana min of meer in hetzelfde schuitje. En eigenlijk heeft nu iedereen vieze handen. In het dagelijks leven heb je de trias politica. Nu heeft de ASO alles in handen: wetgevende, uitvoerende en controlerende macht. Misschien is dat niet goed. Maar wat moeten de renners en de ploegen doen? Eenheid krijg je toch nooit. En als je gaat staken, trekken de sponsors de stekker eruit.”

Zijn ploegleider Dekker luistert na de proloog met een vel papier op schoot naar de koersradio. „Geloof me, ik ben gewoon met het fietsen bezig en van de rest eromheen merk ik weinig. De commissarissen hebben hier andere jasjes, dat is het enige. Verder is het gewoon een koers.” Op de autodeur staat nu nog het logo van de UCI ProTour. „Dat moeten we van de week misschien afplakken.” Heeft ASO gewonnen van de UCI? Dekker: „De Tour de France is groter dan de rest van het wielrennen.”