Graffiti-piece spuiten: leuk voor boven de bank

Graffitispuiten is geen pure underground meer. Er worden ook (legale) workshops gegeven.

Spuiten als een moderne handenarbeidscursus.

Kunstwerken van een Graffitinetwerk-project langs de A7 in Wieringerwerf.

Noël Janssens spuit al veertien jaar. Tags, mural, bomb, wildstyle of gang graffiti. De 26-jarige Amsterdammer kent alle soorten graffiti-pieces, en hij zette ze op de meest uitzonderlijke plekken. Een ‘hobby’ die begon in schimmige illegaliteit, maar steeds verder de legale, georganiseerde wereld boven kwam drijven.

Eerst werd Noël, via mond-tot-mondreclame, benaderd voor officiële opdrachten voor muurschilderingen. Inmiddels heeft hij de undergroundwereld nog verder van zich afgeschud, tot op een bijna braaf niveau. Zo’n vier jaar geleden richtte hij samen met andere spuiters het Graffitinetwerk op. Een club waar workshops Graffitispuiten worden gegeven aan bedrijven en particulieren. Spuiten als een oefening in samenwerking met collega’s. Spuiten als een moderne handenarbeidscursus.

De workshops lopen goed, vertelt hij. „Iedereen kent graffiti, maar bijna niemand heeft gespoten. Graffiti heeft het imago van stout en spannend, dat wekt nieuwsgierigheid op. Bovendien merk ik dat het steeds meer mainstream wordt om thuis een piece op te hangen, of direct op de muur te spuiten.”

Franz-Robert van Vugt en vriendin staan samen met achttien andere deelnemers gehuld in felgekleurde overalls achter een grote schildersezel. De spuitbussen geschud, de vinger op het spuitmondje. In het ruime atelier – een voormalig kunstatelier in het centrum van Amsterdam – klinkt rustige loungemuziek.

„Ik heb graffiti altijd heel gaaf gevonden”, vertelt Franz-Robert. „Bovendien vind ik het wel een originele date.” Voor Renata de Andrade is de workshop een verdieping van haar werk als beeldend kunstenaar. Eén van de jongste deelnemers, de 14-jarige skater Boudewijn de Bont, kreeg deze dag voor z’n verjaardag. Zijn capuchon steekt boven zijn overall uit, zijn sneakers met felgekleurde veters komen eronder uit. „Zodra ik vakantie heb, wil ik buiten aan de slag. Dan spuit ik met vrienden naast het station in Amersfoort. Daar staan grote houten platen die we mogen bekladden van de gemeente.”

Maar eerst oefenen. Het begin lijkt haast te eenvoudig: een strakke, rechte lijn. Cursusleider Janssens geeft aanwijzigingen: „Hou je spuitbus dicht op het doek. Druk de caps in en beweeg de spuitbus snel in een rechte lijn over het linnen”. Iedereen begint vol vertrouwen aan de opdracht, maar bij sommigen drupt het toch. „Sneller bewegen en de spuitbus niet te lang op één plek houden”.

Oefening 2: je naam spuiten. Hoe groter de letters, hoe beter. „Graffiti is niet geschikt voor priegelwerk. Alleen ervaren artiesten kunnen details als wimpers spuiten”, aldus Janssens.

De deelnemers spuiten hun eerste tags en vergelijken elkaars werk. „Supercool gedaan, zeg”, zegt een man tegen een jongen die redelijk strak zijn naam weet neer te zetten. Even verderop loopt een meisje even weg van haar werk, een beetje misselijk geworden van de spraylucht. Een ander klaagt over pijn in de wijsvinger van het indrukken van het spuitmondje. „Tja, het is niet zo makkelijk als het eruit ziet”, stelt deelnemer Nico van Baar, een vader die samen met zijn dochter op de workshop af is gekomen. „Met een kwast of verfroller is het toch anders. Mijn bewondering voor graffitispuiters is nu al met 99 procent toegenomen.”

Tijdens de derde oefening leren de spuiters in spé met kleuren te werken. Janssens: „Spuit eerst een omtrek. Maak als het ware je eigen kleurplaat, en kleur de vlakken in door lijnen onder elkaar te zetten. Maar spuit niet te lang in de hoekjes, anders gaat het druppen.”

„Hoe kun je kleuren in elkaar laten overlopen?”, vraagt Janssens als introductie van de laatste oefening ‘effecten’. Hij wacht niet op antwoord. „Door met een kleur op één lijn stippen over een andere kleur heen te zetten. Kies kleuren die dicht bij elkaar liggen, zoals rood en oranje. Als je de spuitbus verder van het doek afhoudt, krijg je een mooie waas.”

De deelnemers zijn onder de indruk van het betoverende effect. En mislukt het? Dan kunnen ze er gewoon overheen spuiten. Maar dat is niet nodig, ze krijgen een nieuw doek om het geleerde op toe te passen. Een vers doek om straks mee naar huis te nemen. Voor boven de bank. Franz-Robert is na afloop niet erg enthousiast over zijn eerste masterpiece. „Het is meer iets voor op het toilet.”

De volgende workshops zijn 16 maart in Rotterdam en 20 april in Amsterdam. Kosten: 50 euro. Opgeven kan via www.graffitinetwerk.nl