Bak geld erbij, en toch onaanvaardbaar

Dertien uur overleg tussen Binnenlandse Zaken en de politiebonden bleek dit weekeinde vruchteloos. Of niet? De politiebond NPB: „De minister heeft gewoon briljant geopereerd.”

De gezamenlijke politiebonden bespraken vanmiddag in Leusden nieuwe acties, nadat het overleg over de cao dit weekeinde spaak liep. Foto Evelyne Jacq Europa, Leusden, 10-03-2008 Politebonden in gesprek met elkaar om acties verder voor te bereiden na mislukte onderhandelingen met de minister. Foto: Evelyne Jacq Jacq, Evelyne

Onderhandelen is soms een schimmenspel. Informele verkenningen, een theoretisch salarisplaatje onder voorbehoud. Ambtenaren van het ministerie van Binnenlandse Zaken en de politiebonden spraken afgelopen vrijdag dertien uur lang over de politie-cao om nieuwe acties te voorkomen.

De „informele verkenningen en onderhandelingen” beginnen die middag rond één uur. Nadat minister Ter Horst (Binnenlandse Zaken, PvdA) de gesprekken geopend heeft, neemt ze weer afscheid. De eerste uren gaan op aan verkennende gesprekken tussen de ambtenaren van Binnenlandse Zaken en de bonden. Eerst plenair, daarna met elke bond apart.

Rond een uur of zeven komt de minister terug uit haar woonplaats Amsterdam. Haar laatste formele eindbod, dat ze medio februari deed, is de afgelopen weken door drie van de vier bonden afgewezen. Het moment is gekomen om een „informeel plaatje” aan de bonden voor te houden. Zij stelt verhogingen voor van 3,5 procent in 2008, 3,3 procent in 2009 en 3,25 procent in 2010. Bovendien is er voor 2010 nog wat speling, afhankelijk van de invoering van de functieherwaardering. Daarnaast oppert zij de incidentele uitkeringen in 2008 en 2009 voor de politiemensen tot en met schaal negen te verdubbelen. Als zij dit aanbod aan de bonden doet, zou er dan een ‘ja’ volgen, wil de minister weten.

Het duurt vijf uur voordat de bonden daarop een antwoord kunnen geven. Eerst moeten ze overleggen, met elkaar en met hun achterban. Ver na middernacht komen de bonden terug aan tafel. De NPB, de ACP en de ANPV blijken het voorstel „onaanvaardbaar” te vinden. Alleen de kleinste politiebond, de VMHP, wil dit bod met een positief advies aan zijn leden voorleggen. De NPB is tegen omdat de minister „helemaal niets” wil doen op het punt van de secundaire arbeidsvoorwaarden, zoals de toeslag voor onregelmatige diensten.

„De minister was alleen bereid tot een incidentele verbetering”, verklaart NPB-voorzitter Hans van Duijn. Hij geeft toe dat Ter Horst er „best een bak geld bij heeft gedaan”, maar vindt haar bod nog steeds „volstrekt onvoldoende”, net als de ACP en de ANPV.

Op een tegenvoorstel van de gezamenlijke bonden gaat ze niet in. Voor Ter Horst is het duidelijk: ze heeft geen ja gehoord, dus is het nee. Ze besluit geen formeel bod uit te brengen. Het gesprek is voorbij, de minister sluit de vergadering. Het resultaat, zegt Ter Horst, is „zeer teleurstellend, onbegrijpelijk”. Ze is verbijsterd.

De bonden vinden het vreemd dat ze niet heeft aangedrongen op verdere onderhandelingen. „Zij had moeten zeggen, ik ben moe, het is laat, ik wil slapen. Laten we op een later tijdstip verder onderhandelen”, aldus Van Duijn van de NPB.

Toch is er een doorbraak bereikt, zegt hij. De politiebonden zitten op één lijn en hebben samen een eisenpakket geformuleerd. Daarmee is een einde gekomen aan de verdeeldheid binnen de vakbeweging, die onderhandelen voor Ter Horst zo lastig maakte.

„Een meesterzet van de minister, ze heeft gewoonweg briljant geopereerd”, aldus Van Duijn. Dat is niet sarcastisch bedoeld, zegt hij. „De bonden moesten dichterbij elkaar komen, dat was duidelijk. Het is buitengewoon knap van Ter Horst om het voorstel zodanig te formuleren dat de NPB en de ACP zich gedwongen voelden hun krachten te bundelen.”

De minister schiet er echter niet zo veel mee op, zegt haar woordvoerder. „Als ze op één lijn komen door al hun verschillende wensen op elkaar te stapelen, dan komen we niet veel verder.”

Volgens de NPB is geenszins sprake van een simpele opeenhoping van de looneisen. „Iedereen kan zien dat de bonden elementen uit hun eigen inzetten hebben laten vallen”, schrijft Van Duijn op de website van de NPB. Hij erkent dat het gezamenlijke pakket van de bonden structureel duurder is dan het voorstel van de minister, maar volgens hem „moet over verschillen onderhandeld kunnen worden”.

Van Duijn verwacht de komende week een technische verkenning, achter de schermen, waarin de effecten worden ‘doorgerekend’. Hij hoopt dat de zaak daarna snel kan worden afgerond. Maar eerst gaan de bonden actie voeren.

NPB-leden zouden morgenochtend het werk neerleggen en activiteiten ondernemen met een „verkeersbeïnvloedende werking”, maar die zijn vanmiddag opgeschort. De bonden bereiden zich nu voor op gezamenlijke acties. Volgens Van Duijn zullen deze „een heel apart tintje” hebben. Hij geeft geen details. Vandaag voeren de bonden actie-overleg.

Op het ministerie van Binnenlandse Zaken heerst somberheid. „Natuurlijk komt er ooit weer een politie-cao, maar wij zien op dit moment even geen uitweg”, zegt de woordvoerder.

    • Derk Stokmans
    • Barbara Rijlaarsdam