Micro-nietmachine is alternatief voor openhartoperatie

De micro-nietmachine past in het donorvat en kan bij het pijltje de kransslagader in. De nietmachine is geladen met een ‘nietjeskrans’. Rechtsboven staat de ‘open’ vorm en daaronder de ‘dichtgeniete’ vorm. Illustratie Willem en Paul Suyker Suyker, Willem;Suyker, Paul

Een micro-nietmachine kan chirurgen bij een bypassoperatie verlossen van een precisiewerkje: het handmatig aan elkaar naaien van twee bloedvaten. Mogelijk betekent het nietmachientje zelfs het einde van de openhartoperatie bij het aanleggen van hartbypasses, want de nietmachine kan in principe via kleine operatiesneetjes worden ingebracht. Hartchirurg en uitvinder van de nietmachine Willem Suyker promoveerde 6 maart aan de Universiteit van Utrecht.

Een bypassoperatie is de duurzaamste oplossing voor een vernauwing in een kransslagader, een bloedvat dat de hartspier van bloed voorziet. De hartchirurg maakt dan een omleiding rond de verstopping met een stukje bloedvat uit een ander deel van het lichaam.

Het donorvat en de kransslagader zijn slechts 2 à 3 millimeter in doorsnee. Het aan elkaar vast maken van die kleine bloedvaten is moeilijk. Het lukt de chirurg pas als hij de borstkas helemaal open zaagt, het hart stillegt en de bloedsomloop van de patiënt laat overnemen door een hart-longmachine. Een alternatief is om de bewegingen van het kloppende hart in toom te houden met zuignappen, de Octopus-methode. De patiënt hoeft dan niet aan de hart-longmachine, maar nog steeds moet de borstkas open gezaagd.

Suyker bedacht dat dat beter kon en vroeg hulp aan zijn broer Paul, een ingenieur. Samen bouwden ze, met huis-tuin-en-keuken-materialen, onder de microscoop het eerste prototype van de micro-nietmachine. Het ontwikkelingswerk leverde al een aantal patenten op.

Het apparaatje heeft een ronde kop van 2 millimeter doorsnee, met een ring van nietjes erop. De chirurg maakt een sneetje in de zijwand van zowel de kransslagader als het donorvat. Hij legt de bloedvaten boven op elkaar, met de sneetjes tegen elkaar aan. De twee sneetjes zullen de verbinding vormen tussen de vaten. De chirurg schuift de nietkop naar binnen via het open uiteinde van het donorvat. Hij duwt de nietkop door de twee sneetjes heen. Dan trekt de nietkop via een ingenieus systeem de sneetjes strak tegen elkaar aan en niet in één beweging de randen aan elkaar vast. Tot slot maakt de chirurg het open uiteinde van het donorvat dicht.

Suyker probeerde de vinding uit op varkens, met de Octopus-methode, dus terwijl hun hart klopte. De verbindingen bleken na een half jaar genezen en toonden geen tekenen van nieuwe vernauwingen. Bovendien bleek nieten een betrouwbaardere techniek dan handmatig hechten.

Suyker zet nu een onderzoek op met menselijke patiënten. Als de nietmachine ook bij mensen goed werkt, wil hij het apparaatje op een staafje plaatsen en inbrengen via een klein sneetje in de borstkas. Dat maakt het openzagen van de borstkas overbodig. Hij hoopt zo de complicaties van een bypass-operatie te verminderen en daarmee zwakkere patiënten, zoals ouderen en suikerzieken, betere overlevingskansen te geven. Berber Rouwé

    • Berber Rouwé