Oud-president: herzie Duitse kiesstelsel

Als het aan de Duitse oud-president Roman Herzog ligt, gaat het Duitse kiesrecht op de schop. In de Süddeutsche Zeitung waarschuwt hij dat Duitsland, met de komst van meer kleine partijen, onbestuurbaar wordt.

Volgens de christen-democraat Herzog (73) is door de links-radicale partij Die Linke als vijfde parlementaire kracht in Duitsland „een fundamentele verandering van ons regeringssysteem” opgetreden. Die Linke, mede voortgekomen uit de voormalige DDR, heeft bij recente deelstaatverkiezingen de kiesdrempel ruim weten te halen.

In het verleden regeerde de sociaal-democratische SPD doorgaans met de Groenen; de CDU met de liberale FDP. Maar die combinaties leveren nu soms geen meerderheden op. Waardoor politici naar onorthodoxe middelen moeten grijpen, zoals een minderheidsregering met ‘gedoogsteun’ van Die Linke, waar Hessen op af koerst. „Het gevaar van minderheidsregeringen zal toenemen”, schrijft Herzog. „Hetzij doordat er geen coalitie met absolute meerderheid tot stand komt, hetzij doordat zo’n coalitie uit elkaar valt”. De leider van een minderheidsregering zal volgens hem „de onzinnigste compromissen” moeten sluiten; een minderheidskanselier wordt in het buitenland niet voor vol aangezien. Pasklare oplossingen heeft Herzog niet. Maar hij wijst op de noodzaak van een breed debat.

In de deelstaat Hessen wil SPD-leidster Andrea Ypsilanti nu met de Groenen gaan regeren – in een minderheidscoalitie. Ze is van plan zich met steun van Die Linke tot minister-president te laten kiezen. Voor de verkiezingen zei ze niet met Die Linke te willen samenwerken.

De fractievoorzitter van de SPD in de Bondsdag, Peter Struck, heeft Ypsilanti gewaarschuwd voor de gevolgen. „De stemming voor minister-president is geheim. Daarin kan van alles misgaan. Als Ypsilanti niet genoeg steun krijgt, is dat haar politieke einde”. De eerste Hessense SPD-tegenstander van samenwerking met Die Linke heeft zich al gemeld.