Om uzelf eens te ontdekken

McSmart verkoopt paddo’s. Duur van een hallucinogene ‘trip’: zes tot acht uur. De belangstelling is groot, vooral van buitenlandse toeristen. Het bedrijf groeit explosief. De ondernemer is al bijna aan een mooie villa toe.

Paddo’s van McSmart uit Nieuwegein. Foto’s Eveline Jacq Jacq, Evelyne

Naambord noch neonreclame doet vermoeden dat zich op industrieterrein De Liesbosch bij Nieuwegein een van de grootste, zo niet de grootste leverancier van psychedelica van Nederland bevindt. Maar tussen een Praxis en een penitentiaire inrichting zit wel degelijk een paddocentrum: McSmart.

Naast de voordeur staat een lange rij San Pedro cactussen. Deze ‘Heilige Petrus’ groeit in het Andesgebergte. Afficionado’s weten dat hij bij consumptie een ‘trip’ van zes tot acht uur kan teweegbrengen. Naast de hoge, ranke San Pedro’s (circa 15 euro) staan enkele tientallen bakken met kleine, ronde en stekelloze propjes: peyote (20 euro). Het werkzame deel van beide paddestoelen is mescaline, een krachtig hallucinogeen.

Mescalinehoudende cactussen vormen maar een klein deel van de omzet. Hoofdmoot van McSmarts handel is de cubensis, de zogeheten paddo in zijn vele variëteiten. Tweederde van de omzet van McSmart komt uit de handel in paddo’s, met aanduidingen als Truffels, Golden Teacher of McKennaii. Ook verkoopt het bedrijf ‘smartproducten’, om „de gemoedstoestand te verbeteren”, dieet- en energieproducten „voor het uitgaanspubliek” en ‘kruiden’.

Bij de paddo’s is de werkzame stof psilocybine. Zowel mescaline als psilocybine staat op de lijst verboden middelen, maar verse paddestoelen en cactussen mogen vrij worden verhandeld. Nog wel. Want een meerderheid van de Tweede Kamer zal waarschijnlijk instemmen met het voorstel van minister Klink (Volksgezondheid, CDA) om de paddo te verbieden.

Tegen een eigentijds decor van moderne kunst (Herman Brood, Peter Klashorst) licht eigenaar en ondernemer Freddy Schaap (36) zijn business toe. Hij bestrijkt vrijwel de hele Nederlandse paddomarkt. Hij laat de paddo’s in een geregistreerd laboratorium testen. Hij geeft de garantie dat in het gehalte werkzame stoffen weinig wisselingen zitten. Een constante kwaliteit ziet hij kortom als zijn voornaamste wapenfeit. Plus een verbreding van het aanbod.

Schaap heeft succes. Zijn paddo-omzet is fors gestegen: van 600.000 gulden in 2000 tot zo’n 1,6 miljoen euro nu. De prijs voor een zakje met vier of vijf paddo’s is vrijwel hetzelfde gebleven: van 25 gulden toen tot 12,50 euro nu. De omzetstijging met bijna 600 procent geeft volgens Schaap aan dat er een markt is voor legale, hallucinogene producten „om jezelf te ontdekken en voor de verbreding van je perspectief”.

Op 24 maart 2007 pleegde een jonge Franse toerist in Amsterdam zelfmoord. Haar dood werd toegeschreven aan het gebruik van paddo’s. Prompt schoot het paddogebruik met bijna een kwart omhoog. Volgens Schaap doordat veel mensen van plan zijn ooit eens te experimenteren met paddo’s. „Toen het incident breed werd uitgemeten in de media en de dreiging van een totaalverbod boven de markt kwam te hangen, dachten ze ‘nu of nooit’ ”.

De vraag zakt altijd in tijdens de wintermaanden. Pas na april kan Schaap zien of de omzetstijging structureel is.

Schaap zit vanaf 1998 in de psychotrope paddestoelen. Eerst als werkstudent (scheikunde) bij een groothandel annex smartshop, later fulltime. Na de uitspraak van de Hoge Raad in 2002 dat gedroogde paddo’s niet, maar verse wel mochten worden verkocht, besloot Schaap om de ‘versmarkt’ in handen te krijgen. Hij was afhankelijk van ongewisse aanvoer en fluctuerende kwaliteit. Nu heeft hij een eigen grondstoffenbedrijf dat aan twee voormalige champignonkwekerijen levert, die op hun beurt uitsluitend aan McSmart leveren.

De overheid bemoeit zich al wel met de handel. Zo zijn onlangs de mild psychotrope middelen kava kava, yohimbe en ephedra verboden. Schaap: „Van smartshophouders hoor ik dat zo’n verbod er onmiddellijk toe leidt dat mensen op straat ‘iets anders’ gaan kopen.” Die reactie verwacht hij ook als de paddo wordt verboden. Zo is hij er van overtuigd dat juist het toestaan van ephedra mensen heeft weerhouden van het gebruik van zwaardere, illegale producten als amfetamine. Het is eenvoudig om psilocybine uit de paddo te destilleren, zegt hij, en hij vreest dat zo’n ongecontroleerd tripmiddel illegaal zijn weg naar het publiek zal vinden. „Of de paddo gaat ondergronds, en dan is een constante kwaliteit niet langer gegarandeerd”.

Schaap ziet dan ook niets in een verbod. Hij verwijst naar rapport over de risico’s van paddestoelen die psilocine en psilocybine bevatten. Daarin staat dat een vergiftiging meestal beperkt blijft tot paniek- en angstaanvallen die heel incidenteel fatale gevolgen kunnen hebben. Met name toeristen lopen risico, omdat zij vaak alcohol, cannabis en paddo’s door elkaar gebruiken, met voorspelbaar dramatische gevolgen. De GG en GD heeft over deze groep gebruikers de laatste jaren enkele ernstige incidenten gemeld. Toch is het risico van paddo’s voor de volksgezondheid over het algemeen gering. De samenstellers van het rapport zijn dan ook tegen het verbod op hallucinogene paddo’s. Minister Klink heeft dat advies naast zich neergelegd.

Schaap toont een flyer die speciaal voor toeristen is gemaakt. De ‘mushroom stopper’ moet de gevolgen van een ‘slechte trip’ minimaliseren met dextrose en valeriaan. Volgens hem kan de smartshophouder met behulp van bijvoorbeeld een bedenktijdsysteem en goede voorlichting de incidenten terugdringen. „Ik heb het zelf vroeger ook gebruikt en het is gewoon een product met een leuke werking”.

Natuurlijk heeft Schaap belang bij het laten voortbestaan van zijn handel. „Toen ik begon, reed ik een twaalf jaar oude Honda Jazz.” Nu staat een BMW X5 voor de deur. „Ik woon in een klein, oud huis aan de rand van Utrecht. Maar als de paddo’s nog drie tot vier jaar blijven gaan zoals nu, dan kan ik in een villa gaan wonen”.