Mooie woorden

Ik had het echt nooit gedacht. Maar het is toch gebeurd. Net als miljoenen Nederlanders ben ik gegrepen en geboeid door de voorverkiezingen in de Verenigde Staten. Ik heb het altijd een geldverslindend circus gevonden met ondoorzichtige procedures dat voor het oog van de wereld de schijn moet wekken dat Amerika de democratie celebreert. Eigenlijk vind ik dat nog steeds. Maar de strijd die Hillary Clinton en Barack Obama leveren om de nominatie van de Democratische Partij, is in alle opzichten subliem en meeslepend. Het is politiek theater op zijn best.

Maar het is meer dan theater. Ik ben werkelijk onder de indruk van de kwaliteiten van beide kandidaten en van het niveau van de politieke debatten. Maar het meest ben ik onder de indruk van de retorische gaven van Obama. Zelden heb ik iemand zo goed zien speechen. Puur door de macht van zijn woorden is hij in staat om de clan van de Clintons te verslaan.

Hillary bedacht een slimme strategie. Zij heeft hem precies op zijn sterkste punt aangevallen. Zij heeft gezegd dat hij een mooiprater is, met toespraken in plaats van oplossingen. Het zijn just words.

Hoe moet je daarop reageren? Retorisch is het een lastige situatie als je wordt verweten retorisch sterk te zijn. Het meest voor de hand liggende antwoord zou zijn dat het niet waar is, dat het niet alleen maar woorden zijn en dat er ook heus wel concrete plannen zijn met veel concrete cijfers. Maar dan blijft het verwijt toch hangen. Het antwoord van Obama was retorisch gezien geniaal. Hij hield een vlammende speech waarin hij zei dat het waar was: „Ja, het zijn woorden. Maar I had a dream, waren dat ook alleen maar woorden? Woorden inspireren, en het zijn altijd woorden die aan het begin staan van de grootste veranderingen.’

En opeens begreep ik ook waarom Nederland de laatste jaren zo in de versukkeling is geraakt. We hebben de minst theatrale hark premier gemaakt, die louter kan spreken in half ingeslikte clichés. Van een vogelverschrikker gaat nog meer inspiratie uit.

We hebben vlammende toespraken nodig. We hebben woorden nodig.

Ilja Leonard Pfeijffer

    • Ilja Leonard Pfeijffer