Meteropnemer gaat verdwijnen

Minister Van der Hoeven wil alle huishoudens verplicht laten voorzien van een nieuw type stroom- en gasmeter. Dat zou gunstig zijn voor netbeheerder, energieleverancier, en klant.

Graag of niet, alle zeven miljoen huishoudens in Nederland krijgen in de komende jaren verplicht een nieuwe stroom- en gasmeter. Dat wil althans minister Van der Hoeven van Economische Zaken. Ze stuurde er deze week een wetsvoorstel over naar de Tweede Kamer.

De nieuwe meter, ‘slimme meter’ genoemd, belooft veel voordelen ten opzichte van de huidige analoge stroom- en gasmeter, legt Jan van de Lagemaat uit. Hij was voorzitter van de projectgroep die de technische specificaties voor de slimme meter ontwikkelde. De stroommeter stuurt elk kwartier gegevens over het actuele energieverbruik via een modem naar de netbeheerder, de gasmeter doet dat elk uur. De netbeheerder hoeft geen meteropnemers meer langs te sturen, wat kosten bespaart.

Ook voor de klant zitten er voordelen aan de slimme meter, aldus Van de Lagemaat. De klant kan zijn energieverbruik op ieder moment van de dag inzien, op een persoonlijke webpagina van zijn energieleverancier. De hoop is dat de klant energie gaat besparen als hij ziet wat hij verbruikt, en wanneer. „Nu krijgt de klant één keer per jaar een energierekening. Dat zet niet aan tot besparingen”, zegt Van de Lagemaat. Energiebesparing is een speerpunt in het klimaatbeleid van het kabinet.

Maar volgens de Consumentenbond hebben mensen voor het aanschaffen van een spaarlamp, of het laten isoleren van hun huis, geen speciale meter nodig die hun daarop wijst. Wie energie wil besparen, doet dat nu ook al. Het verplicht stellen van de meter vindt de bond onzin.

Van de Lagemaat verwacht vooral besparingen als gevolg van de diensten die via de meter kunnen worden aangeboden. Bedrijven kunnen persoonlijke tips verkopen: zou u niet ’s nachts de was doen in plaats van overdag, daarmee spaart u geld. Energieleveranciers kunnen zo proberen de piekbelasting (’s ochtends en ’s avonds tussen 6 en 8 uur) wat af te vlakken. Daarmee kunnen ze hun centrales gelijkmatiger laten draaien, wat goedkoper is.

Nuon denkt erover gegevens aan te gaan bieden waarmee klanten hun eigen verbruik kunnen vergelijken met dat van soortgelijke huizen. Essent en Eneco doen al proeven met prepaid abonnementen. De klant koopt bijvoorbeeld voor 100 euro elektriciteit en gas. Als het tegoed bijna op is, volgt een waarschuwing. Essent richt zich met deze dienst vooral op mensen die schulden hebben opgebouwd. Zij kopen voor 100 euro stroom en gas, Essent haalt daar 25 euro vanaf als een soort afbetalingsregeling. Volgens een woordvoerder van Essent gaan mensen beter op hun energieverbruik letten als ze weten dat ze voor een beperkt bedrag elektriciteit en gas kunnen verbruiken. „Ze besparen zo’n 10 procent op hun normale verbruik”, zegt hij.

Nuon kiest niet voor het prepaid systeem, laat een woordvoerder weten. Een klant betaalt dan voor zijn actuele gebruik: in de zomer is dat weinig, in de winter juist veel. Mensen met schulden zijn volgens haar meer geholpen met gelijkmatige maandlasten.

Verder moet de slimme meter helpen een eind te maken aan alle administratieve chaos die is ontstaan nadat in 2004 de energiemarkt voor kleinverbruikers werd geliberaliseerd. Die problemen weerhouden veel mensen ervan te wisselen van energieleverancier – terwijl dat juist voor de concurrentiedruk moet zorgen die de prijzen laag houdt. Het percentage klanten dat switcht schommelde de afgelopen jaren tussen de 6 en 8. Wat weinig is. De energieleveranciers verwachten afrekeningen en verhuizingen straks sneller en adequater te verwerken als ze actuele data hebben over het energieverbruik van hun klanten.

Verder zijn wanbetalers sneller aan te sporen tot betaling, zegt Van de Lagemaat. „De mogelijkheid bestaat om eerst het energieverbruik wat af te knijpen”, zegt hij. De klant krijgt nog wel genoeg stroom voor bijvoorbeeld de koelkast en de verlichting, maar te weinig voor de wasmachine.

Het plaatsen en beheren van de slimme meters komt volgens het wetsvoorstel van de minister op rekening van de netbeheerders. Nuon, Essent en Eneco zijn daarvan veruit de grootste. De investering die ze moeten doen bedraagt naar schatting 1,5 miljard euro.