Laat Baäl hem zelf ombrengen!

Echt van de grond komt hij niet – de jongste cartoonrel, van eigen bodem. De bestuur van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) heeft zijn best gedaan. Een recente strip in de krant nrc.next, waarop God een televisiezendmast pijpt om de uitzending van de pornofilm Deep Throat te voorkomen, „kwetst de gevoelens van veel Nederlanders die God als hun schepper zien”, schreef het bestuur.

Maar schuimden vervolgens als door een adder gebeten groepen christenen de straten af met spandoeken, de metalen bakjes van nrc.next in de kiosken omschoppend en maatregelen van de regering eisend? Niets van dat al. De reactie van het kerkvolk lijkt eerder lankmoedig. In het EO-radioprogramma De Ochtenden concludeerde een groepje christelijke intellectuelen dat het PKN-bestuur verkeerd heeft gehandeld: „God kan wel voor zichzelf zorgen”.

Representatief voor de reacties lijkt een ‘open brief aan de generale synode’ die deze krant bereikte. „In Richteren 6”, aldus het schrijven, „wordt verteld over Gideon die het altaar van Baäl in zijn geboortedorp ontmantelde. Zijn dorpsgenoten wilden hem ombrengen, maar zijn vader Joas zegt dat zij niet in plaats van Baäl zelf moeten handelen. Laat Baäl hem ombrengen! Deze wijsheid [heeft het PKN-bestuur] niet opgebracht, zij meenden zelf te moeten handelen. De cartoon dreef de spot met mensen die zich tegen uitzending van Deep Throat verzetten, niet met God. Zij wekten mede de indruk dat christenen alleen in verzet komen, als het erotiek en seksualiteit betreft. Misschien hebben ze daardoor wel zo’n verkeerd beeld van God gegeven, dat de spot van nrc.next begrijpelijk is”.

Hoe zou het ontbreken van enige adhesie van betekenis voor het PKN-bestuur, en de bijna volstrekte afwezigheid van rumoer over een tekening waarop god fellatio bedrijft, te verklaren zijn? Misschien is christelijk Nederland, alle modieuze klachten over ‘seksualisering van de samenleving’ in de media ten spijt, feitelijk heel liberaal in seksuele aangelegenheden.

Het zou ook kunnen zijn dat in de samenleving in den brede fellatio steeds minder als een ‘echte’ seksuele handeling wordt beschouwd. Onderzoeken onder tieners in de VS, waar president Clinton is voorgegaan, wijzen ook in die richting. En trouwens ook de reacties op dit Cultureel Supplement. Wij plaatsten onlangs een prachtige foto van Man Ray waarop een fellatio te zien was – in verantwoord cultuurhistorisch verband maar niet geheel zonder aarzeling. Er kwam niet één brief of mail op, tot onze verbazing.

De klacht van het PKN-bestuur „dat bij veel mensen het openlijk etaleren van seksualiteit de absolute norm is”, hoeven wij ons bij CS niet aan te trekken. Maar omdat behalve de samenleving, ook de cultuur natuurlijk van seksualiteit is doortrokken, bevat ook dit nummer afbeeldingen die sommige wenkbrauwen kunnen doen fronsen. Maar ja, je kunt nu eenmaal niet met vrucht spreken over de vagina dentata in de kunst, zonder daar ook iets van te laten zien.

En het is verleidelijk om, wanneer het gaat over de blijvende betekenis van Simone de Beauvoir als theoretica van de verhouding der seksen, niet de kans voorbij te laten gaan te tonen dat onder het knotje een seksueel wezen verborgen zat. De kwezels van het PKN-bestuur hebben nog een lange weg te gaan.