Het best bewaarde geheim van de Oriënt

Abdelkader Benali: Munya. De Bijenkorf, 104 blz. € 3,95 **

Abdelkader Benali: Munya. De Bijenkorf, 104 blz. € 3,95 **

De nieuwe roman van Abdelkader Benali kan in elk geval bogen op een sublieme running gag. In Munya reist een Hollandse journalist door de Arabische wereld, en wie hij ook ontmoet – Arabische hiphoppers, Marokkaanse dichters, Libanese kunstenaars – iedereen heeft het over T.S. Eliot. Des te vervelender natuurlijk dat de journalist geen idee heeft wie dat is. Een vrijheidsstrijder à la Lawrence of Arabia? Een visionair politicus als Winston Churchill? The Middle East for Dummies geeft geen uitsluitsel, dus de journalist houdt het op ‘het best bewaarde geheim van het Midden-Oosten’. Zelfs als hij meewerkt aan een project van twee als terroristen poserende kunstenaars die zich de Beweging van de Wrede April noemen, legt hij geen verband met de beroemde eerste regel van Eliots baanbrekende gedicht The Waste Land.

Er valt wel meer te lachen in Munya, dat als snoepje van de ‘Literaire Boekenmaand’ alleen bij de Bijenkorf te koop is. In het rijke Libanon vraagt de journalist zich af of er een verband is tussen neuscorrecties en burgeroorlog. ‘Dat zou hij dan moeten vragen aan [...] een Libanees meisje dat net een neuscorrectie had ondergaan en als het even kon ook een burgeroorlog.’ En als hij het spelletje van de kunstenaars-terroristen meespeelt, en (op basis van The Middle East for Dummies) een telefoontje pleegt om duidelijk te maken dat hij gegijzeld is, concludeert hij: ‘Terreur zaaien was niet eens zo heel erg moeilijk als je het verschil tussen sjiieten en soennieten maar scherp voor ogen hield.’

Jammer genoeg is Benali’s humor niet ingebed in een roman die echt wat voorstelt. Het verhaal van de journalist, die in het voetspoor van een snelle middleman tussen de Arabische cultuur en het Nederlandse culturele leven Casablanca, Cairo en Beiroet bezoekt, is allesbehalve dwingend, zelfs al verbindt Benali het met de pogingen van de journalist om zijn weggelopen vriendin terug te krijgen.

En het reisverslag is weliswaar behalve grappig ook af en toe verhelderend, maar had erbij gewonnen als Benali het directer, vanuit zijn eigen ervaring als Afrika- en Midden-Oostenreiziger, had opgeschreven. Dan was het minder vrijblijvend geweest. Daar komt bij dat Munya, genoemd naar twee beeldschone vrouwen met wie de journalist te maken krijgt, erg wisselvallig gestileerd is. Sterke zinnen (‘Hij voelde zich een kat in de regen. Zijn hart miauwde.’) en mooie oneliners (‘Wie zich in dit land begint te verplaatsen in anderen huilt de hele dag’) staan tussen dorre passages en hortend taalgebruik. Zelfs voor €3,95 zou je meer mogen verwachten.

pieter steinz

    • Pieter Steinz