Lolligheid van onze eigen kaaskoppen

Soms vraag je je af hoe de programmamakers tot een programma gekomen zijn. Kaaskoppen en Waterlanders bijvoorbeeld. Of Gillend naar huis. Iets leuks met Nederlanders voor Nederlanders? Zou dat de overweging zijn geweest? Trouwens helemaal niet zo’n gek uitgangspunt, want als we nu toch in Nederland wonen, waarom dan niet iets over ons hè. En ook nog gebaseerd op De Canon. Dus het was heus wel met belangstelling dat ik naar die Kaaskoppen ging kijken, die beloofden iets over Annie M.G. Schmidt te doen en over Willibrord.

Moet eerlijk bekennen dat ik Willibrord helemaal niet gehaald heb. Na het item over Annie Schmidt kon ik al niet meer. Wat je ziet is een zware, theatrale man, Ernst Daniël Smid, die op een hoogst merkwaardige toon met veel slecht gekozen pauzes en origineel gevonden accenten allerlei lelijks over Annie Schmidt zegt dat door moet gaan voor biografische informatie. We horen almaar ‘muurbloempje’, ‘muizige jonge vrouw’ , Annie’s jeugd „is een saaie aaneenschakeling van teleurstelling en afwijzing”, ze werd, Smid kijkt ons aan met een blik die de vertwijfeling nadert, hoofd van een bibliothéék, maar hij houdt de jolige moed erin: „Spannend hoogtepunt is misschien wel haar weigering het bordje ‘verboden voor joden’ op te hangen”. Spannend hoogtepunt. Misschien wel. Nee, dan hij. Mag leuk op de televisie met De Canon! Daar kon zo’n saaie muis in haar bibliotheek niet van dromen.

Intussen zien we lukraak wat fragmenten uit Schmidts musicals. Terwijl de man vertelt over haar verhouding met de getrouwde vader van haar dan nog niet geboren zoon, zie wij Frans Halsema en Jenny Arean in En nu naar bed. De titel van die musical, daar komt het programma helemaal niet aan toe, überhaupt krijgen we een uiterst magere indruk van wat Schmidt dan wel betekend mag hebben.

En waarom? Voor wie? Er kijken niet erg veel mensen naar, maar toch nog 220.000. Wie zijn dat? Wanhopigen? Kleuters (aan de verteltoon te oordelen is dat het gedroomde publiek)?

En dan Gillend naar huis. Goedgekozen titel, dat wil je namelijk als kijker ook. Gordon beleeft ‘vakantiegeluk’ op bijzondere locaties waar Nederlandse vakantiegangers hem moeten overtuigen van hoe leuk het daar is voor hij ‘gillend naar huis’ wil.

Wie wil er nu in vredesnaam Gordon in zijn vakantieparadijs aantreffen? Maar ergens in Oostenrijk staat een hele familie – „We zijn in principe met z’n dertienen” – trots te glimmen dat het ordinairste wezen op aarde in een zilveren broek bij hen op skibezoek komt en vreugdeverhogend joelt als de mannen aan komen skiën: „Voor het beeld had het leuker geweest als er eentje op ze muil was gegaan”. Ja dat had vreselijk leuk geweest natuurlijk, maar nu moeten we het zonder zoiets immens grappigs stellen en daarom gaat Gordon met iemand die hij ongevraagd ‘oma’ noemt hanggliden. Veel plezier.

Later op de avond zei Jan Pronk iets over het non-probleem van het handen schudden en op de televisie zie je heel duidelijk dat handen geven helemaal ons gebruik niet is, zoals iedereen nu volhoudt: wij zoenen. Je ziet het aan Gordon: omhelzing, smaksmaksmak, „Hallo schat!” en dan pas: „Jij bent zeker Annemarie?”

En dan de heer Moskowicz nog weer zowel bij Jensen! als bij Pauw & Witteman – we hadden hem ook al een poosje wat weinig gezien. Jensen glom van trots om wie hij allemaal op zijn bankje had zitten: de ongelukkig kijkende moeder van Natalee Holloway, Joran van der Sloots Judas Patrick van der Eem en Peter R. de Vries die zijn uitzending nog maar eens ‘superovertuigend’ noemde en op zijn beurt tamelijk trots zei: „Het laatste nieuws is dat advocaat Bram Moskowicz zich ermee gaat bemoeien. Hij staat hier geloof ik ergens tussen de coulissen.” En ja hoor, daar stond-ie, tussen de coulissen. Je zou denken dat zoiets vernederend is, om getoond te worden terwijl je gretig staat te wachten om ook even je gezicht te mogen vertonen (bij Jensen! hoe wanhopig moet je zijn!), maar zo zal je het wel niet moeten zien.

Gillend naar bed gegaan.

    • Marjoleine de Vos