Hormonen geven nog jaren kankerrisico

De kans op kanker door het slikken van hormonen tijdens de overgang blijft verhoogd, ook als vrouwen al drie jaar zijn gestopt. Niet alleen de kans op borstkanker is hoger – die is er ook tijdens het langdurig slikken van overgangshormonen – maar ook andere tumoren, vooral longkankers komen vaker voor.

Na het stoppen met overgangshormonen verdwijnt wel de verhoogde kans op hart- en vaatziekten die tijdens jarenlang slikken ontstaat. Evenals de bescheiden bescherming die hormonen bieden tegen darmkanker.

Die veranderingen in ziektekansen komen uit Amerikaans onderzoek onder ruim 16.000 vrouwen van 50 tot 80 jaar die meedoen aan het onderzoek naar overgangshormonen van het Women’s Health Initiative (WHI).

Het WHI-onderzoek is in de jaren negentig opgezet om te onderzoeken wat er waar was van de claims dat vrouwelijke geslachtshormonen ouder wordende vrouwen – na de overgang – zouden beschermen tegen hart- en vaatziekten en botontkalking. En of het beschermende effect zou opwegen tegen het gevreesde hogere risico op borstkanker.

Het WHI-onderzoek zou negen jaar duren, maar werd in 2002 na ruim vijf jaar gestopt, toen bleek dat veel meer vrouwen de nadelen dan de voordelen van hormoontherapie ondervonden. De vrouwen die hormonen slikten hadden meer hartziekten en borstkanker, maar minder botbreuken en darmkanker.

Het nadelige effect van overgansghormonen bleek begin 2000 ook uit andere onderzoeken. De registratie-autoriteiten voor medicijnen grepen in. Op de bijsluiters staat nu het advies om de hormonen alleen te slikken tegen ernstige overgangsklachten, zoals opvliegers en nachtelijk zweten. En om de hormonen zo kort mogelijk te slikken; de hogere kans op borstkanker ontstaat al na een half jaar hormoongebruik.

De vrouwen die aan het WHI-onderzoek meededen – de helft slikte hormonen en de andere helft kreeg een neppil – kregen na die desastreuze uitkomst geen pillen meer. Maar het onderzoek is voortgezet om de late effecten van hormoongebruik te meten. De resultaten na drie jaar zijn gisteren gepubliceerd in het Journal of the American Medical Association.

De WHI-onderzoekers vonden na drie jaar ‘stoppen’ een iets grotere kans op overlijden en een 24 procent verhoogde kans op kanker, waarbij het vergrote risico op longkanker opviel. Daar is wel een verklaring voor, schrijven de onderzoekers, want sommige longkankercellen groeien sneller onder invloed van hormonen. Ook is vastgesteld dat vrouwen met longkanker een slechtere overlevingskans hebben dan mannen.