Het dorp moest weg, maar staat er nog

Vandaag overleggen de provincie Groningen, de gemeente Reiderland en woningcorporatie Acantus over Ganzedijk, het dorp waarvan sloop ‘onontkoombaar’ was.

GANZEDIJK, 6 MAART. - Het gehucht leek gemakkelijk van de kaart te vegen – of toch niet. „Ze zeiden: we hebben niet zo’n leuke mededeling.” Huurster Thalina Eppinga kreeg op 11 februari met andere bewoners van Ganzedijk te horen dat sloop van het Oost-Groningse dorp de beste oplossing was.

Maar deze week lijkt de redding van Ganzedijk nabij.

Wethouder Ruud Hietbrink (PvdA) van Reiderland had „besloten de eindboodschap keihard neer te zetten. Dan konden we die erna altijd nog afzwakken”. Hij kreeg niet alleen de bewoners tegen zich, maar ook Gedeputeerde Staten van Groningen. Maar het was de grote aandacht in de media die ervoor zorgde dat de discussie over het voortbestaan van het dorp met 57 woningen een andere wending nam.

Wethouder Hietbrink ontkent dat de gemeente tegenover de bewoners onzorgvuldig heeft geopereerd. „Hadden we hun niets verteld dan had men ons verweten dat we iets stilhielden.” Nu was de mediahype een feit. Hietbrink „Ja, nu heb ik onrust en een hoop emotie. Maar dat zakt wel af.” De bewoners hebben een gemeenschappelijke vijand gecreëerd, stelt hij. Maar de saamhorigheid in het dorp is ver te zoeken, aldus Hietbrink. „Een half jaar geleden sloegen ze elkaar de kop nog in.” Hij staat dan ook nog steeds achter zijn eerste verklaringen in de pers over de noodzaak van de woningafbraak. Maar dat moet wel in fases gebeuren en daarover wil hij met de Ganzedijkers in gesprek.

Daarmee is er een patstelling. De Groningse Staten en de verantwoordelijk gedeputeerde wijzen de sloop van de 57 woningen in Ganzedijk af. De deze week overigens om andere redenen afgetreden gedeputeerde Ineke Mulder (PvdA) vindt afbraak van het dorp „ondenkbaar en onaanvaardbaar.” Gedeputeerde Marc Calon (PvdA) noemde het sloopplan voor RTV Noord gisteren zelfs een „bloody shame”. Maar Hietbrink vindt dat de provincie Groningen voor zijn beurt praat. „De gemeenteraad beslist over sloop, niet de Staten.” De woningen slopen is voor Oost-Groningen nog steeds de beste structurele oplossing, stelt hij. Hij verwijt Mulder in een „emotionele opwelling” te reageren op de mediahype.

In een onderzoek in opdracht van de gemeente Reiderland concludeerde onderzoeksbureau Koöperatieve Architektenwerkplaats (KAW) uit Groningen dat afbraak van 57 huur- en koopwoningen in het dorp de beste oplossing was om verdere verpaupering tegen te gaan. Bewoners reageerden verbijsterd en weigerden te vertrekken. „De keiharde cijfers”, geven volgens de wethouder echter aan dat afbraak onvermijdelijk is. „In 2020 zal er een overschot van 5.000 huurwoningen zijn in Oost-Groningen door een krimpende bevolking.” Hij wil wel in overleg met de dorpsbewoners, maar gefaseerde sloop is onontkoombaar.

Vervolg Ganzedijk: pagina 2

Geld voor sloop Ganzedijk is er niet

Voorwaarde is dat er vier miljoen euro op tafel komt, aldus wethouder Hietbrink van Reiderland, om eigenaren van koopwoningen in Ganzedijk uit te kopen. Dat geld is er nu niet. Vooral dat laatste gegeven maakt gedeputeerde Mulder boos. „Je kunt niet zeggen dat een heel dorp plat moet, terwijl je er geen geld voor hebt.” Ze sluit niet uit dat er op den duur enkele woningen gesloopt worden in Ganzedijk, maar wil inzetten op alternatieven. „Bewoners confronteren met één conclusie, namelijk slopen, zonder een tijdsperspectief te noemen of alternatieven is onacceptabel.” Op het Groninger provinciehuis was men verrast en geïrriteerd, aldus een woordvoerder, dat de aanbevelingen van KAW zonder bestuurlijk overleg op straat lagen. „Er zijn dingen misgegaan in de communicatie”, zegt hij. „De presentatie van KAW (op 11 februari jl. red.) heeft ons overvallen.” Mulder zegt dat ze het conceptadvies niet onder ogen had gekregen, terwijl de provincie het onderzoek wel met 65.000 euro subsidieerde. Ook was de provincie vertegenwoordigd in de projectgroep. Mulder zegt dat de provincie de bestuurlijke coördinatie nu op zich neemt.

Vanmorgen bespraken de gemeente, provincie en vertegenwoordigers van woningcorporatie Acantus de situatie. Hietbrink is overigens verbaasd dat gedeputeerde Mulder beweert dat ze pas gisteren het definitieve rapport inzag. „In december gingen we met alle betrokkenen van de begeleidingsgroep om tafel. Daar zaten twee provincieambtenaren bij.”

Op 11 februari kregen leden van de klankbordgroep, bestaande uit bewoners van Ganzedijk, de conclusie van het onderzoek te horen. Een dag later werden huurders en eigenaren van koopwoningen op de hoogte gebracht. Volgens SP-raadslid Hero Hofman werd de gemeenteraad een uur voor de klankbordgroep, geïnformeerd over de conclusie. Hofman: „De beste oplossing was sloop, vertelde de KAW. Iedereen schrok.” Maar verder namen de aanwezige raadsleden het rapport voor kennisgeving aan. Want het is de gemeenteraad die definitief beslist over sloop, beklemtoont hij. Toen Hofman de wethouder hoorde zeggen dat de gemeente zou overgaan tot sloop, was dat voorbarig, zegt het SP-raadslid. „Dat had hij beter niet kunnen doen.”

Hietbrink verklaart dat de eindconclusie van het rapport al in december duidelijk was. Omdat geld voor uitkopen van bewoners ontbrak, werd het plan niet naar buiten gebracht. Woningcorporatie Acantus wilde de benodigde vier miljoen euro er niet aan uitgeven, uit angst voor precedentwerking.

De Groningse staatsrechtgeleerde Alfons Dölle zegt dat de gemeenteraad als enige formeel bevoegd is om te beslissen over sloop. Maar de provincie mag zich, uit oogpunt van zorgplicht voor zijn ingezetenen, bemoeien met de kwestie, verklaart hij.

    • Karin de Mik