Cramer wil nog een generatie wachten

Minister Cramer (Milieu) wil pas op zijn vroegst in 2030 nieuwe kerncentrales. „Ik denk dat de uitspraken van de minister door angst zijn ingegeven.”

Medewerkers van het Reactor Centrum Nederland in Petten (nu ECN) halen in februari 1960 radioactief materiaal uit een vat, bedoeld voor onderzoeksactiviteiten. Foto archief NRC Handelsblad NRC Handelsblad

Er was gistermiddag slechts een uurtje nodig voordat de onenigheid over kernenergie in de Sociaal-Economische Raad oversloeg op het kabinet – de partij waar het advies voor bedoeld is.

De vraag of kernenergie al veilig, betrouwbaar en duurzaam genoeg is om als volwaardige tussenoplossing voor de energieproductie te dienen, splijt de partijen langs dezelfde breuklijn: milieu aan de ene kant en economie aan de andere kant. In de SER staan de werkgevers én werknemers tegenover de milieubeweging. In het kabinet staat minister Cramer (Milieu, PvdA) tegenover Van der Hoeven (Economische Zaken, CDA).

Minister Cramer wil op zijn vroegst in 2030 met de bouw van kerncentrales beginnen. De huidige centrales zijn volgens haar niet veilig genoeg en zorgen voor te veel afvalproblemen. Het type centrale dat volgens de minister wel aanvaardbaar veilig en betrouwbaar genoeg is, zal naar verwachting pas over ruim twintig jaar van de tekentafel komen. Daarom moet er geen extra geld in kernenergie worden geïnvesteerd.

Cramer deed haar uitspraken gistermiddag nadat de SER de presentatie van een advies over kernenergie aan het kabinet vanwege onenigheid op het allerlaatste moment afgelastte. Volgens een woordvoerder van Cramer gaat het om de visie van de minister die „losstaat” van het mislukte SER-advies.

Het CDA voelt zich geschoffeerd. De christen-democratische minister Van der Hoeven, die over energie gaat, noemt de uitlatingen van haar collega in het kabinet voorbarig. Tweede Kamerlid Liesbeth Spies (CDA) vindt het „niet netjes” en „zeer onverstandig” dat Cramer niet wacht op het SER-advies, dat zij „zelf heeft aangevraagd voor de bepaling van een kabinetsstandpunt”. Volgens haar moeten zakelijke argumenten worden gebruikt in de discussie. Spies: „Ik denk dat de uitspraken van de minister door angst zijn ingegeven. Dat mag een minister nooit hebben. Kernenergie uitsluiten is in dit stadium zeer onverstandig. Eigenlijk verklaart Cramer kernenergie tot taboe, terwijl we problemen hebben met duurzame energie, met biomassa, met nieuwe kolencentrales.”

Partijen als CDA, VVD en PvdA wensen uiteindelijk alleen de productie van duurzame energie, maar dat is de komende tientallen jaren volgens hen nog onmogelijk.

In het regeerakkoord is afgesproken dat er deze kabinetsperiode, die loopt tot 2011, geen kerncentrales worden gebouwd. Volgens de VVD een loze belofte. Kamerlid Halbe Zijlstra: „ Zelfs als je vandaag zou beslissen dat we kerncentrales gaan bouwen, lukt het je niet om nog deze periode met de bouw ervan te beginnen.” Onderzoeksinstituut ECN stelde vorig jaar dat inspraakprocedures en vergunningaanvragen voor een nieuwe centrale 5 tot 7 jaar vergen.

Het kabinet heeft vier vergunningen afgegeven voor de bouw van kolencentrales om de energieproductie in Nederland te verbeteren. De milieubeweging is daar fel tegen en wil dat er meer in duurzame energie als wind, zon en biomassa wordt geïnvesteerd.

Volgens Kamerlid Diederik Samsom (PvdA) is kernenergie pas een vergelijkbaar alternatief voor kolencentrales waarvan de kooldioxide wordt opgevangen en opgeslagen, wanneer de zogeheten vierdegeneratiekerncentrales er zijn. En dat duurt dus nog wel een tijdje.

    • Jeroen Wester