Verzet uit landen die profiteren van bankgeheim

Belastingparadijzen staan weer op de agenda van de Europese Unie. Een cd-rom uit Liechtenstein creëert een goed moment voor aanscherping van de regels.

De cd-rom met namen van Duitsers die belasting hebben ontdoken in Liechenstein zorgt voor opwinding in Brussel. Minister Bos (PvdA, Financiën) wil graag weten of er ook Nederlanders op het schijfje staan. Hij heeft dat tijdens overleg met zijn Europese collega’s eveneens gezegd tegen zijn Duitse collega Peer Steinbrück. „We hebben een belastingverdrag met Duitsland dat in voldoende mogelijkheden voorziet om informatie te krijgen van de Duitsers”, zei Bos na afloop.

Duitsland betaalde een informant miljoenen voor de cd-rom met informatie over honderden mensen met tegoeden in Liechtenstein. Dankzij de informatie heeft de Duitse fiscus al bijna 28 miljoen euro aan naheffingen binnengehaald. Door dat nieuws laait nu ook een oude discussie in Europa op: die over belastingparadijzen.

Het is Duitsland en Nederland gelukt om de belastingparadijzen weer op de agenda te krijgen. De ministers besloten gisteren de Europese Commissie te vragen de zogenaamde spaartegoedenrichtlijn snel te evalueren zodat die mogelijk kan worden aangescherpt.

De richtlijn geldt in alle EU-landen, voormalige Britse en Nederlandse koloniën én een aantal Europese landen waarmee afspraken zijn gemaakt: Zwitserland, San Marino, Monaco, Andorra en ook Liechtenstein. Volgens de richtlijn mogen landen kiezen: ze moeten óf informatie geven over spaartegoeden aan de belastingdienst van het land waar de spaarder vandaan komt óf ze moeten zelf (bron)belasting heffen voor dat land.

De Duitse minister van Financiën Steinbrück wil dat de spaartegoedenrichtlijn voortaan ook gaat gelden voor dividendrekeningen, waarover nu geen gegevens verstrekt hoeven te worden. Ook wil hij dat niet alleen particulieren er onder vallen die hun geld in belastingparadijzen hebben ondergebracht, maar ook stichtingen en trusts. Dat zou een veel gebruikte sluiproute blokkeren.

Nederland steunde Duitsland expliciet. Een aantal andere landen deed dat ook in meer of mindere mate: Groot-Brittannië, Zweden, Denemarken, Finland en Italië. „Er is een brede consensus dat hierover een debat moet worden gevoerd”, zei Bos. Maar een makkelijke discussie zal het niet worden, voorspelde hij ook. Hij noemde drie landen die in het verleden moeite hadden met de richtlijn, en die nu opnieuw weinig enthousiast zijn over een uitbreiding daarvan: België, Luxemburg en Oostenrijk, landen die „zelf net iets meer bankgeheim hebben dan anderen”. „Ze hebben in niet mis te verstane bewoordingen hun reserves uitgesproken”, zei Bos.

„Oostenrijk zal zich niet onder druk later zetten”, zei de Oostenrijkse minister van Financiën Wilhelm Molterer publiekelijk. „Het bankgeheim staat niet ter discussie”. Een besluit over aanscherping van de richtlijn moet door EU-landen unaniem worden genomen.

De grootste schok veroorzaakte vorige maand de arrestatie van Klaus Zumwinkel, bestuursvoorzitter van Deutsche Post. De multimiljonair Zumwinkel, die inmiddels een gedeeltelijke bekentenis heeft afgelegd, wordt ervan verdacht miljoenen euro’s uit een erfenis onbelast te hebben weggezet in Liechtenstein. Inmiddels heeft de Duitse Justitie onderzoeken lopen naar achthonderd vermogende particulieren die mogelijk de belasting hebben ontdoken. Behalve Duitsers zouden er ook namen van onder meer Britten, Fransen en Italianen op de cd-rom staan.

„De Duitsers hebben nu wel het momentum mee”, zei Bos. „Naarmate meer landen vertegenwoordigd zijn op de diskette, neemt het draagvlag toe om iets te doen. De Europese Commissie moet hier nu mee verder gaan. En het zou me niet verbazen als Frankrijk, dat in de tweede helft van dit jaar voorzitter is van de EU, dit samen met Duitsers oppakt.”

De Belastingdienst hoopt binnenkort informatie te krijgen over Nederlandse belastingontduikers met tegoeden in Liechtenstein. De Nederlandse fiscus heeft vorig jaar voor 390 miljoen euro aan ontdoken belastinggeld teruggehaald. De druk wordt met hoge dwangsommen per dag (5.000 euro) opgevoerd om particulieren te dwingen tot inkeer te komen. Liechtenstein maakte in 2006 slechts 75.000 euro over aan Nederland aan bronbelasting. Staatssecretaris De Jager (Financiën, CDA) zei vorige week in het parlement volledig achter het Duitse streven te staan om Liechtenstein flink onder druk te zetten.

Lees meer over de fiscale affaire op nrc.nl/liechtenstein

    • Jeroen van der Kris
    • Michèle de Waard