Studenten protesteren op twee Iraanse universiteiten

Honderden studenten op twee Iraanse universiteiten hebben de afgelopen dagen geprotesteerd tegen de verwijdering van studentenactivisten van de universiteit. Tevens eisen ze het ontslag van een rector die door de regering is aangesteld.

Tussen de 100 en 200 studenten aan de Allameh Tabatabai universiteit in Teheran demonstreerden gisteren tegen de recente verwijdering van 40 studenten. Deze groep had eerdere demonstraties georganiseerd tegen de leiding van de universiteit. In de stad Shiraz vragen studenten behalve het aftreden van de rector beter kantinevoedsel en onderdak.

Volgens ex-studentenleider Abdollah Momeni hebben de protesten allereerst een economisch karakter. „Hun belangrijkste eis is de verbetering van de kwaliteit van het eten en hun woonruimten”, legt hij uit. „Maar deze klachten worden verergerd door de sfeer van onderdrukking die op de universiteiten heerst. Veel nieuwe rectors van universiteiten zijn voormalige militairen”, zegt Momeni. „Ze besteden geen aandacht aan de problemen van de studenten. De protesten zijn het resultaat.”

„De studenten zijn tegen de verwijdering van hun vrienden van de universiteit”, zegt Rashid, een 25-jarige student die niet met zijn achternaam in de krant wil, uit angst voor vervolging. Hij zegt zelf ook te zijn verwijderd van de Allameh Tabatabai universiteit.

De recente demonstraties zijn nu niet direct gericht tegen de regering, maar in het verleden hadden studentenprotesten soms een zeer politiek karakter. Vorig jaar verbrandden 150 studenten van de Amir Kabir universiteit portretten van president Mahmoud Ahmadinejad en noemden hem een „dictator”. In 1999 stonden duizenden studenten in Teheran zes dagen lang tegenover ordetroepen.

Tegenwoordig zijn de protesten veel kleiner, met maximaal een paar honderd demonstranten. Er zijn ongeveer twee miljoen universiteitsstudenten in Iran.

„Degenen die aan de macht zijn spreken over een tweede culturele revolutie, waarmee ze beperkingen op de universiteiten bedoelen. Ze willen dat de studenten hun mond houden”, zegt Rashid. Hij doelt op een periode die volgde na de revolutie van 1979 waarbij westerse en niet-islamitische invloeden van de universiteiten werden gezuiverd.

In Shiraz demonstreren honderden studenten al meer dan een week. Rector Mohammad Hadi Sadeghi, wiens vertrek ze eisen, is een voormalige commandant van de Iraanse revolutionaire garde. Hij werd aangesteld nadat Ahmadinejad in september 2006 een landelijke zuivering had aangekondigd van professoren en decanen die te liberaal of seculier werden geacht. Volgens de studenten, die ook vragen om beter voedsel en onderkomens wordt er ook gedemonstreerd in de steden Kerman, Isfahan en Shahroud.

„Er is een golf van bedreigingen tegen ons”, zegt een studente, die ook anoniem wil blijven, telefonisch uit Shiraz. Tijdens het gesprek zijn er leuzen te horen. „Wij zijn strijders, man en vrouw, bevecht ons en we vechten terug.” Leden van de Baseej, een soort islamitische zedenpolitie, hebben geprobeerd een eind te maken aan de demonstratie.

Clips van de protesten via nrc.nl/buitenland

    • Thomas Erdbrink