La S. laat zich in de rechtszaal niet intimideren

Vol vertrouwen sprak kroongetuige Peter la S. gisteren voor het eerst in het openbaar. Tot ergernis van de verdachten. Wat zijn zijn verklaringen waard?

Na bijna een halve dag verhoor van kroongetuige Peter la S. heeft verdachte Ali A. er genoeg van. „Jij zit hier om mijn leven te verkloten”, zegt de in Alkmaar geboren Turkse verdachte terwijl hij naar de voor het publiek onzichtbare kroongetuige kijkt. „Ik zit al een jaar vast op dit soort verhalen.”

„Je kunt me wel zo aankijken, maar mij kun je niet intimideren”, riposteert Peter la S. „Als je niet wilt zitten moet je gewoon andere keuzes maken.” Even later, als wapenhandelaar en medeverdachte Sjaak K. de kroongetuige een leugenaar noemt, verheft La S. zijn stem: „Jij bent gewoon een domme uitvoerder.”

Kroongetuige Peter la S. laat zich niet intimideren, zo blijkt tijdens zijn eerste openbare verhoor in de strafzaak die draait om de moord op hasj- en vastgoedhandelaar Kees Houtman in 2005. La S. heeft bekend dat hij Houtman heeft vermoord, samen met zijn vriend en criminele partner Jesse R. Volgens La S. fungeerde Ali A. als schakel tussen de opdrachtgever van de moord en hoofduitvoerder Jesse R. Sjaak B. leverde de wapens waarmee de moord werd gepleegd.

De hoog oplopende emoties in de rechtszaal geven aan wat er voor de betrokkenen op het spel staat. Hoewel het Openbaar Ministerie geen gelegenheid voorbij laat gaan om te wijzen op „ondersteunend bewijsmateriaal in het dossier”, staat of valt het liquidatieonderzoek bij de geloofwaardigheid van kroongetuige La S.

Maar wie is deze man, die in het milieu bekendstond als Vieze Peter? En zijn zijn motieven wel zo nobel als hij heeft verklaard?

De 43-jarige Peter la S. is een beroepscrimineel. Al in zijn tienerjaren kwam hij terecht in een jeugdgevangenis en op zijn 18de pleegde hij zijn eerste gewapende roofoverval. Via zijn vriend Jesse R., een telg uit een bekende Nederlandse misdaadfamilie die La S. in de gevangenis had ontmoet, kwam de geboren Rotterdammer in de georganiseerde misdaad terecht.

„Ik weet nog dat ik door verhalen van Jesse zijn vader, over al dat geld, werd opgezweept.” Via R. komt Peter la S. in de drugshandel terecht. Ook hoort hij steeds meer over moord en doodslag in de onderwereld, waarbij R. volgens La S. al vroeg in de jaren negentig betrokken is. La S. beschrijft Jesse R. als een heel goede vriend. „We spraken samen veel over wetenschap en religie.” Dat was volgens La S. veel belangrijker voor hun vriendschap dan de misdaad.

Maar waarom heeft Peter la S. zijn goede vriend R. dan verraden, zo wilde de rechtbank weten.

La S. heeft, zo vertelde hij, bijna vijftien jaar rondgelopen met het idee om het milieu te verlaten. „Ik kon me niet vereenzelvigen met het leven dat ik leidde. Maar het is niet zo simpel. Het idee van ‘je stapt eruit en je bent eruit’, werkt niet.”

Maar wat veranderde er dan in 2006, toen La S. naar justitie stapte met zijn verhaal. Was er een moord voor nodig om daartoe te komen? Hij kreeg na de moord op Houtman een nieuwe opdracht. Hij moest samen met Jesse R. de Amsterdamse kroegbaas Thomas van der Bijl vermoorden. Toen dat mislukte – omdat Van der Bijl hen in de gaten had – vluchtte hij naar Spanje.

„Dat was het moment om het Amsterdamse milieu achter me te laten”, zo vertelde Peter la S. „Toen ik hoorde dat Van der Bijl toch was doodgeschoten, realiseerde ik me dat ik niet weg kon lopen voor hetgeen ik wist. Ik dacht: als ik het vertel ben ik ervan af. Ik wilde controle krijgen over het conflict met mezelf.”

De advocaten van de verdachten geloven de lezing van Peter la S. niet. Zij vermoeden dat de kroongetuige zijn betrokkenheid bij de moord op Kees Houtman heeft verzonnen om een deal te krijgen met justitie. Had hij immers niet eerder geprobeerd om informatie over Jesse R. voor drie miljoen te verkopen aan justitie en politie?

De vraag over de daadwerkelijke betrokkenheid van La S. is van groot belang voor de verdediging. Uit alles blijkt dat hij veel weet over liquidaties in de Amsterdamse onderwereld. Maar weet hij dat uit eigen ervaring of van horen zeggen? In het laatste geval is zijn verklaring veel minder belastend. Vandaar dat Peter la S. wordt geconfronteerd met een aantal inconsistenties in zijn verhaal.

Zo komt de beschrijving van het geweer waarmee La S. zou hebben geschoten op Houtman, niet overeen met het geweer dat later op aanwijzing van La S. is teruggevonden. De vraag van de rechtbank of hij zijn betrokkenheid bij de moord op Houtman heeft verzonnen, hoonde Peter la S. weg. „Dat is het domste verhaal dat ik gehoord heb.”

Meer over het proces opnrc.nl/onderwereld