Hightech en beetje buitenaards

Topzeilsters Marcelien de Koning en Lobke Berkhout presenteerden op de HISWA een nieuwe hightechboot, die hen naar een olympische medaille moet varen. De boot vaart lichter, stabieler en sneller.

Op het oog is alles hetzelfde aan de nieuwe zeilboot: net zo strak en wit-glanzend als de boot waarmee Marcelien de Koning en Lobke Berkhout drie keer wereldkampioen werden in de olympische 470-klasse. Maar schijn bedriegt. „De oude boot was een echte rock-’n-roller, ik moest op de golven veel bewegen”, zegt stuurvrouw De Koning. „Deze nieuwe boot is meer een ballroomdanser, waar ik heel langzaam achteraan moet sturen.”

De lichtvoetige stijldanser van 4,70 meter moet de zeilsters over een half jaar over de golven van de Gele Zee naar een olympische gouden medaille leiden. Het hightech-zwaardbootje werd de afgelopen anderhalf jaar achter gesloten deuren ontwikkeld in samenwerking met chemieconcern DSM en de Italiaanse botenbouwer Nautivela. Het resultaat: een zeilboot die lichter, stabieler en sneller is dan zijn voorganger.

Na een eindeloze reeks van testen met een prototype, onder meer in de olympische wateren bij Qingdao, hakten De Koning en Berkhout in december in Sydney de knoop door, na het Australische kampioenschap in de 470-klasse. „We waren de snelste bij de vrouwen en zaten ook bij de mannen in de top”, zegt Berkhout. „En dat terwijl wij relatief weinig uren in de boot hadden gezeten. Toen besloten we hiermee verder te gaan.”

De nieuwe olympische 470 is speciaal ontworpen voor de ‘lichte’ weersomstandigheden die in augustus voor de Chinese kust worden verwacht. De romp is gemaakt met speciaal ontwikkeld composiet, een constructiemateriaal dat bestaat uit vloeibare hars en glasvezel. Die combinatie leidt tot een uiterst onbuigzaam en vederlicht materiaal, dat ook wordt gebruikt voor bijvoorbeeld de bladen van grote windmolens, in bruggen, boten en vliegtuigen.

„Door de maximale stijfheid van de romp treedt er nauwelijks vervorming op tijdens het zeilen. Daardoor blijft het energieverlies, en dus het verlies aan snelheid, beperkt”, zegt Edwin Hendriks, die namens DSM meehielp met het ontwerp van de boot.

De stijfheid van de romp is meer dan verdubbeld ten opzichte van de andere boten, de sterkte nam zelfs toe met 200 procent. Hendriks: „En de romp van de nieuwe boot is twee kilo lichter. Dat zijn enorme sprongen in een zeilklasse die al veertig jaar bestaat, en waar iedereen altijd bezig is de details te verbeteren.”

Ook het tuigage van de boot werd vernieuwd. De lijnen – in rood-wit-blauw – zijn gemaakt met het vezel Dyneema, volgens het chemiebedrijf het sterkste vezel ter wereld, vijftien keer sterker dan staal. Over de kosten van het project laat DSM niets los. „Wij ondersteunen sportkoepel NOC*NSF met enkele miljoenen euro’s”, zegt Feike Sijbesma, voorzitter van de raad van bestuur van het bedrijf. „Dit project valt daarbinnen.”

Om de boot verder te testen vertrokken Berkhout en De Koning gistermiddag naar de Portugese zuidkust, waar zij de komende tijd met een speciaal ingevlogen Japanse zeilmaker van NorthSails verder werken aan hun olympische droom. Uiteindelijk zal de boot op het water topsnelheden van zo’n 45 tot 50 kilometer per uur kunnen halen, verwacht stuurvrouw De Koning.

Ook de Nederlandse 470-mannen, de gebroeders Sven en Kalle Coster, kunnen over de nieuwe boot beschikken, maar zij werken op dit moment in de Algarve nog tests af om zich ervan te verzekeren dat zij met de best mogelijke boot naar China afreizen. „Het is geen beslissing die je in een paar weken neemt”, zegt Berkhout. „Wij zijn er een jaar mee bezig geweest, maar nu staan we er helemaal achter.”

Ook 470-coach Jacco Koops is enthousiast over de innovaties. „We kunnen met deze boot procenten winst halen ten opzichte van onze tegenstanders”, zegt hij. „Dat kan het verschil tussen winst en verlies bepalen. Ik vind vooral dat je als topzeilers innovatief moet zijn, voorop moet lopen. Dat doen we hiermee. Dit is nog nooit gebeurd in deze klasse.”

De regels van de internationale zeilfederatie eisen dat tijdens de Spelen zeilers uit andere landen over exact hetzelfde ontwerp kunnen beschikken. Maar Koops verwacht niet dat de 470-wereld nu nog massaal overstapt naar het Nederlands-Italiaanse ontwerp. „Wij hebben deze boot extreem veel getest, we zijn er al anderhalf jaar mee bezig. Zeilers stappen niet zo snel een paar maanden voor de Spelen over op een andere boot. Iedereen vertrouwt op zijn eigen materiaal.”

Marcelien de Koning beaamt dat. „Je moet in deze boot anders varen. Dat doe je niet zomaar. Het is hetzelfde als Isabell Werth [de Duitse concurrente van dressuuramazone Anky van Grunsven, red.] op Salinero laten rijden. Dan wint ze niet meteen goud.”

Koops is ervan overtuigd dat De Koning en Berkhout in augustus over het beste materiaal beschikken. „We houden de andere landen ook in de gaten. Ik heb het idee dat alleen de Engelsen nog iets nieuws uit de hoed toveren.”

De Koning en Berkhout doopten hun nieuwe pronkjuweel gisteren op de Hiswa tot Krypton, naar de fictieve planeet waar Superman vandaan kwam. „Dit is een boot van een andere wereld, waar niemand mee vaart”, zegt Berkhout. „Een beetje buitenaards.”