Luxe- en Lastkraftwagen in één concern

Volkswagen, het grootste autoconcern van Duitsland, komt in handen van het kleinere, maar veel winstgevender Porsche. Zo komt de droom van Ferdinand Piëch uit.

Uitlaatgassen van een sportwagen van Porsche in München. Porsche verwerft, door zijn aandelenbelang uit te breiden van 30 naar meer dan 50 procent, de zeggenschap over autofabrikant Volkswagen. Foto Reuters The exhaust of a Porsche sports car is pictured in the street's traffic in Munich, December 21, 2007. The European Commission enraged Germany and its carmakers on Wednesday by proposing tough legislation to force down emissions of carbon dioxide from cars, with steep fines on manufacturers that fail to comply. With several commissioners dissenting, the European Union executive set a four-year phase-in period from 2012 for fines on manufacturers whose fleets exceed an average of 120 grams per km of the main greenhouse gas blamed for global warming. REUTERS/Alexandra Beier (GERMANY) REUTERS

Een automobielconcern dat het hele spectrum bestrijkt, een wereldimperium ongenaakbaar voor de concurrentie. Dat is altijd de droom geweest van Ferdinand Piëch, de grote man achter Volkswagen en Porsche.

De machtigste autofabrikant van Duitsland maakt die droom nu waar. Porsche wil Volkswagen overnemen, dat op zijn beurt meerderheidsaandeelhouder wordt in de Zweedse vrachtwagenbouwer Scania. Van luxueuze auto’s tot Lastkraftwagen: Piëch heeft ze dadelijk allemaal in één hand.

Gisteren maakten Porsche en Volkwagen bekend dat de maker van sportieve auto’s een meerderheidsbelang zal nemen in Volkswagen, met 95 miljard euro omzet en 325.000 werknemers het grootste automobielbedrijf van Duitsland. Porsche (7,4 miljard omzet, bijna 12.000 werknemers) is een flinke maat kleiner, maar boekte vorig jaar wel 4,2 miljard winst, bijna twee keer zo veel als Volkswagen. Samen vormen Porsche en Volkswagen het grootste autoconcern van Europa, met merken als Bentley, Skoda en Lamborghini.

De kartelautoriteiten moeten er nog mee instemmen. Porsche bezit al ruim 30 procent van de Volkswagen-aandelen, maar eist een meerderheid van meer dan 50 procent op. Voor de 20 procent van de aandelen die Porsche daarvoor moet bijkopen, moet het concern bij de huidige beurskoers circa 10 miljard euro betalen. „Het is ons doel de meest innovatieve en sterkst presterende automobielalliantie ter wereld te scheppen, waarmee we de internationale concurrentie te lijf kunnen”, zei gisteren de bestuursvoorzitter van Porsche, Wendelin Wiedeking. Volkswagen stemt in met de plannen van Porsche.

Wiedeking werd bij wijze van spreken gesouffleerd door Ferdinand Piëch (70). Want hij is de drijvende kracht achter deze alomvattende autodeal. Volkswagen en de families Porsche en Piëch hebben een gezamenlijke geschiedenis. Volkswagen werd in 1937 opgericht, nadat een paar jaar eerder Adolf Hitler aan de Oostenrijkse ingenieur Ferdinand Porsche de opdracht had gegeven een auto voor het volk te ontwerpen, die niet duurder mocht zijn dan duizend Reichsmark.

Ferdinand Piëch is de kleinzoon van Ferdinand Porsche. Hij is grootaandeelhouder van Porsche en voorzitter van de raad van commissarissen van Volkswagen, het concern dat hij zelf in de jaren negentig met straffe hand leidde. Piëch is Volkswagen en Porsche in persoon. Hij en niemand anders maakt bij beide ondernemingen de dienst uit.

Nu kan hij zijn droom proberen waar te maken. Door een recente uitspraak van het Europese Hof van Justitie heeft Piëch bij Volkswagen rugwind gekregen. In oktober vorig jaar raakte Volkswagen na Europese juridische interventie zijn bijna vijftig jaar oude beschermingsconstructie kwijt.

Vervolg Porsche: pagina 5

Piëch bepaalt toekomst vrachtwagenindustrie

Sinds 1960 was de automaker in Wolfsburg beschermd door een wet die zijn naam draagt: de Volkswagenwet. Die bepaalde dat geen enkele aandeelhouder meer dan 20 procent van het stemrecht bij Volkswagen mocht uitoefenen, hoeveel aandelen hij ook in handen had. In 1960 veranderde het voormalige staatsconcern Volkswagen in een nv met aandeelhouders, waarvan de deelstaat Nedersaksen een belangrijke was – en nog steeds is.

Piëch is er altijd van overtuigd geweest dat de staatsbemoeienis bij Volkswagen een remmende invloed op het concern heeft gehad. Met het wegvallen van de beschermingsconstructie, die volgens het Hof een ontoelaatbare beperking vormde van het vrije kapitaalverkeer in de EU, werd de weg geplaveid voor overname van Volkswagen door Porsche. Overigens wordt intussen wel gewerkt aan een nieuwe Volkswagenwet, tot ergernis van Porsche. Van de staat is Volkswagen nog niet verlost, temeer daar Nedersaksen met 21 procent van de aandelen een gekwalificeerde minderheid met vetorecht in handen heeft.

Na een paar moeilijke jaren gaat het financieel eindelijk weer wat beter met Volkswagen. Het concern liet recentelijk weten dat de autoverkopen over 2007 met ruim 8 procent zijn gestegen en dat de winst voor belasting naar verwachting op 6,3 miljard euro uitkomt.

Het kan geen toeval zijn dat samen met het overnameplan van Porsche het akkoord tussen Volkswagen en Scania bekend is gemaakt. Volkswagen koopt voor bijna 2,9 miljard euro het aandelenpakket van de Zweedse familie Wallenberg in Scania, een traditierijke, beursgenoteerde onderneming in Zweden die vrachtwagens, scheepsmotoren en autobussen maakt.

Met de koop van de Wallenberg-aandelen krijgt Volkswagen circa 70 procent van Scania in handen. Het is daarmee de Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg te vlug af, de Beierse vrachtwagenmaker MAN die eveneens geïnteresseerd was in een overname van Scania.

MAN heeft nu het nakijken. Maar in de visie van Ferdinand Piëch ligt het voor de hand dat de vrachtwagendivisies van Volkswagen, Scania en MAN uiteindelijk op de een of andere manier gaan samenwerken. Dagblad Die Welt haalde vanmorgen een bron bij MAN aan, die zei dat er in Duitsland maar één man is die weet wat er nu met MAN zal gebeuren, „en dat is Ferdinand Piëch”.

Met de toekomstige combinatie Porsche-Volkswagen ontstaat een concern met een beurswaarde van circa 75 miljard euro. Porsche wil de uitbreiding van zijn belang financieren met de verkoop van een deel van zijn aandelenopties in Volkswagen. Verder heeft het een lening van banken verkregen van ongeveer 10 miljard dollar.

Porsche geeft verder te kennen dat het geen plannen heeft om te fuseren met Volkswagen, ondanks zijn meerderheidsbelang. De bedrijven blijven onafhankelijk van elkaar opereren.

    • Joost van der Vaart