Hup Index, geef ze van katoen!

Wereldberoemd in Nederland is hij, de AEX-index die vandaag zijn jaarlijkse, nieuwe samenstelling heeft gekregen. Maar wat betekent hij nog? Voor professionele buitenlandse beleggers niet zo bijster veel. Nederland is geen echte geografische categorie meer en er zijn FTSE-,Stoxx- en MSCI-indices zat die ook nog eens beter internationaal vergelijkbaar zijn. Toch zijn nationale tradities hardnekkig. De Duitse DAX is bij het publiek springlevend, evenals de Franse CAC.

Ook in Nederland is de traditionele AEX nog steeds een bekend symbool. Maar het krimpt wel. Numico werd vorig jaar overgenomen en ABN Amro verkocht. Vooral dat laatste heeft grote gevolgen gehad. Bekend is dat de AEX in september 2000 in de nasleep van de dotcomhausse piekte op een waarde van meer dan 700 punten. Maar zijn grootste marktwaarde, de opgetelde waarde in euro’s van alle genoteerde aandelen, bereikte de index pas onlangs, op 11 oktober 2007. Toen waren alle AEX-aandelen samen ruim 654 miljard euro waard. Gisteren was dat nog maar 451 miljard. Dat is een daling van 31 procent. In punten daalde de index over die periode veel minder: met maar 20 procent. Dat de marktwaarde van de AEX sneller is gedaald dan de indexwaarde komt vooral door het wegvallen van ABN Amro.

Er zit nog veel meer in het vat. Op maar liefst vier AEX-fondsen ligt een overnamebod: Randstad wil Vedior kopen, Het Franse Rexel lijft Hagemeyer in, Tom Tom aast op concurrent Tele Atlas, dat per vandaag juist in de nieuwe AEX-index is gekomen, en er ligt een vijandige Amerikaanse bieding op Corporate Express. Samen zijn deze bedrijven goed voor een beurswaarde van zo’n 12 miljard euro, waardoor de AEX-index straks wéér 3 procent in gewicht verliest.

En het kan nog erger: Royal Dutch Shell, het zwaarste beursfonds binnen de AEX met een gewicht van 15 procent, is inmiddels in zijn geheel een Britse PLC geworden en Arcelor Mittal, het één na zwaarstwegende AEX-fonds met 14,3 procent, heeft eigenlijk helemaal niets met Nederland te maken. Rodamco Europe (gewicht 3,4 procent) heeft voor de vorm nog een notering gehouden op het Damrak na de overname door Unibail. Bij Reed Elsevier en Unilever liggen de verhouding wat ingewikkelder, maar ze zijn in de praktijk Britser dan Nederlands en dat geldt ook een beetje voor het binationale Fortis.

De AEX is wat dat betreft vergelijkbaar met een voetbalelftal als dat van PSV. Het bestaat nog maar voor een klein deel uit spelers van eigen bodem en internationaal legt het steeds minder gewicht in de schaal. Maar op de tribune juichen de kleine beleggers er met hun vlaggetjes en toeters niet minder om.

Maarten Schinkel

    • Maarten Schinkel