Gewicht laat de NRC-lezer koud

De Nederlandse eter blijkt, aldus een rapport van van het Landbouw Economisch Instituut, in te delen in vier hoofdgroepen. Zeg welke krant u leest en er is veel over uw eetgewoonte bekend.

Of u Libelle of Privé leest, of u lid bent van de vakbond of aan ontwikkelingshulp doet, het zegt veel over de keuzes die u in de supermarkt en aan het aanrecht maakt.

„Dat is handig als je als overheid over voedsel wil communiceren”, legt marktonderzoeker Marcel Kornelis van het Landbouw Economisch Instituut (LEI) uit. Over eettypes schreef hij met collega’s het rapport In gesprek over voedselkwaliteit, voor het ministerie van LNV. „Bij het ministerie wordt soms vergeten dat de gemiddelde Nederlander niet bestaat. Er bestaat niet zoiets als dé Nederlandse eter.”

Nadat het LEI (deel van de Wageningen Universiteit) tweeduizend volwassenen had bevraagd, bleek etend Nederland samen te klonteren in vier hoofdgroepen. De gemakzuchtige eter, de behoudende, de avontuurlijke en tot slot de betrokken eter.

De eerste en de laatste liggen het verst uit elkaar. Aan de ene kant van de keuken staat de gemakzuchtige eter, die van de bekende bak gemak houdt en daarmee basta. Eten doe je om in leven te blijven, vindt de gemakzuchtige eter.

Helemaal in de andere hoek staat de betrokken eter – iemand die je in de supermarkt de etiketten ziet lezen. Die vindt álle aspecten van eten belangrijk, vergeleken met zijn landgenoten.

Maar voor bedenkers van campagnes is dat niet genoeg. Die willen weten op welke knop mensen op de stemmachine drukken, welke zender zij op radio en televisie zoeken en welk blad zij van het schap van de tijdschriftenkiosk pakken.

Goed. Bent u een gemakzuchtige eter? Dan bent u meestal een werkende man met kinderen. U heeft vaak gestudeerd aan hbo of universiteit, maar houdt de actualiteiten via radio en tv niet zo bij. U luistert opvallend veel naar popzenders. U leest weinig kranten – dat u dit onder ogen krijgt, maakt het dus al een stuk onwaarschijnlijker dat u gemakzuchtig eet.

Niet herkenbaar? Juist zeer geïnteresseerd in eten? Betrokken eters zijn vaak vrouwen. Ze laten zich leiden door de prijs, het gemak, de invloed op natuur, milieu en gezondheid, en ook nog eens door hun stemming. Betrokken eters zien voedsel als middel om om te gaan met stress. Ze zijn fervente lezers van tuintijdschriften, de Libelle en de Margriet. Betrokken eters zijn wat ouder en stemmen vaak CDA.

Maar er zijn nog twee groepen. Die vinden sommige aspecten van eten wel belangrijk, maar andere niet zo. Neem de behoudende eter, die vaak werk en een gezin heeft. Die let op prijs en gemak, en je moet er ook niet te dik van worden. En het voedsel moet ambachtelijk en ‘authentiek’ zijn – wat dat ook moge wezen. Maar het milieu, dat kan een behoudende eter minder schelen. Hij is relatief laag opgeleid, leest Privé en is lid van een vakbond.

Lezers van deze krant kwamen ook ter sprake in het onderzoek. Velen van u passen bij de derde groep: de avontuurlijke eter. Er zijn ook veel Volkskrant-abonnees bij – stemmen links en zijn hoog opgeleid. Leven vaak met z’n tweeën zonder kinderen, werken of genieten een pensioen. Ze houden van gezond, natuurlijk voedsel en experimenteren graag. Maar het maakt voor hen niet veel uit of ze op gewicht blijven.

Dus de volgende keer als er een campagne komt voor balansdagen of om biologisch vlees aan de man te brengen, komt er niet één campagne maar drie of vier?

Kornelis laat zich niet gemakkelijk verleiden tot uitspraken over de toepassingen. „Dit rapport gaat niet over een praktische vraag.”

Stel dat de overheid avontuurlijke eters gezonder wil leren eten. „Dan zul je hen toch echt eerst moeten meten en op de weegschaal zetten, om te weten of ze ook echt te dik zijn.”

En als dat zo is?

„Dan zou een campagne in de NRC prima zijn. Maar je moet ze niet zeggen ‘dat ze anders móeten gaan koken’. Mijn persoonlijke indruk is dat ze dat dan juist niet gaan doen.”

    • Hester van Santen