Bewegingen te zien op Mars

Lawines op Mars Foto NASA This NASA handout image received on March 3,2008 shows at least four Martian avalanches, or debris falls, in action. It was taken on February 19, 2008, by the High Resolution Imaging Science Experiment (HiRISE) camera on NASA's Mars Reconnaissance Orbiter. The image to the left shows the context of where these avalanches occurred, with white boxes indicating the locations of the more detailed image portions shown to the right. All images are false color. Material, likely including fine-grained ice and dust and possibly including large blocks, has detached from a towering cliff and cascaded to the gentler slopes below. The occurrence of the avalanches is spectacularly revealed by the accompanying clouds of fine material that continue to settle out of the air. The largest cloud (upper images) traces the path of the debris as it fell down the slope, hit the lower slope, and continues downhill, forming a billowing cloud front. This cloud is about 180 meters (590 feet) across and extends about 190 meters (625 feet) from the base of the steep cliff. Shadows to the lower left of each cloud illustrate further that these are three dimensional features hanging in the air in front of the cliff face, and not markings on the ground. Sunlight is from the upper right. AFP PHOTO/NASA/JPL-CALTECH/UNIVERSITY OF ARIZONA/HO /RESTRICTED TO EDITORIAL USE =GETTY OUT= AFP

Stofstormen op de planeet Mars waren al eerder gesignaleerd. Maar de wolken van 18 februari hadden niks met storm te maken. Een NASA-satelliet signaleerde bij toeval vier lawines op de Marsnoordpool. Het was voor het eerst dat zo rechtstreeks grondbewegingen op Mars zijn vastgelegd.

De lawines – met fijn gruis en misschien ook kleine ijskorreltjes of juist grotere rotsblokken – stortten eerst van een steile, 700 meter hoge klif en rolden over glooiende hellingen verder. De klif was nog bedekt met de rest van het kooldioxide-ijs dat in de winter op de pool ligt (wit, onderaan op foto).

De stofwolken door de lawines waren bijna 200 bij 200 meter in doorsnee en stegen op boven zachtglooiende hellingen (bovenaan foto), bedekt met duinen.

Wat de lawines in gang zette is onduidelijk. Een meteorietinslag en een Marsbeving behoren tot de mogelijkheden. Of misschien hebben temperatuurschommelingen het kooldioxide-ijs laten krimpen zodat een kooldioxidewolk met een vaart ontsnapte, zo opperen onderzoekers.

De opnames zijn gemaakt met de HIRES-camera van de in 2005 gelanceerde Mars Reconnaissance Orbiter van NASA.

Meer foto’s lawines Mars op nrc.nl/wetenschap