Agressie heeft haar langste tijd gehad

Met overnames proberen de grote spelers in de gamesindustrie hun posities te versterken nu de markt volop in beweging is. Maar of ze ook de juiste overname doen die hun het succes moet brengen?

Scènes uit het spel Grand Theft Auto 4, dat vanaf 29 april te koop is. Producent Take Two kreeg een vijandig bod van gamesgigant Electronic Arts.

Roman heeft twee vrouwen en vijftien sportwagens. Met de prachtigste verhalen lokt hij zijn neef Niko vanuit Oost-Europa naar Liberty City. Maar in die stad – die zeer veel weg heeft van New York – wordt zijn American Dream een nachtmerrie. Roman heeft problemen met de Russische maffia en Niko moet hem helpen. Dat doet hij vechtend, moordend en autoracend.

Dat is in het kort het scenario van het nieuwe computerspel Grand Theft Auto 4. Het spel van de Amerikaanse producent Rockstar Games, de elfde in de GTA-reeks, ligt op 29 april in de winkel. Tot grote vreugde van de fans, want de marktintroductie was een half jaar uitgesteld.

Maar niet alleen fanatieke gamers praten over Grand Theft Auto 4. Ook zakenmensen, beleggers en financieel journalisten kennen GTA4 inmiddels. Het spel is een belangrijk element in een overnamestrijd die veel weg heeft van het gevecht tussen Microsoft en Yahoo. Het moederbedrijf van Rockstar, Take Two Interactive, dreigt te worden ingelijfd door gamesgigant Electronic Arts. EA deed vorige week een vijandig bod op Take Two (van 2 miljard dollar, 1,35 miljard euro).

EA’s bod markeert een nieuwe fase in de gamesindustrie, waarbij de grote marktpartijen zich proberen te versterken in elk speltype, elk computersysteem en elke doelgroep. Alleen zo denken zij te kunnen profiteren van een markt die volgens de consultants van PricewaterhouseCoopers de komende jaren met 11 procent per jaar zal groeien tot 31 miljard euro aan verkochte games wereldwijd in 2010 (VS: 8,6 miljard euro, Azië: 11,5 miljard, Europa: 9,2 miljard).

Ter vergelijking: de mondiale filmindustrie groeit volgens PricewaterhouseCoopers met circa 5 procent tot 69 miljard euro in 2010, in omzet weliswaar het dubbele van de gamesindustrie, maar die is langzaam bezig de filmindustrie in te halen.

Take Two sloeg het vijandig bod direct af. Eerder had het bedrijf al vriendschappelijke gesprekken afgebroken. „Het is een verkeerde prijs op een verkeerd moment”, zei bestuursvoorzitter Ben Feder van Take Two. Zijn bedrijf maakt zich immers op voor de introductie van GTA4. Het moet een bestseller worden om Take Two uit de rode cijfers te krijgen. Het bedrijf leed vorig jaar 91 miljoen euro verlies op een omzet van 651 miljoen euro. Electronic Arts is bijna vier keer zo groot als Take Two (omzet in 2007: 2,39 miljard euro; winst: 50 miljoen euro). EA noemde gisteren een hoger bod op Take Two „onrealistisch”.

Het verwachte succes van Grand Theft Auto 4 is niet de enige reden dat EA, de nummer twee in de wereld, juist nu Take Two wil overnemen. De producent van spellen als The Sims, Harry Potter, Need for Speed en Fifa Soccer wil weer de marktleider worden. Electronic Arts was jarenlang de grootste zelfstandige gamesproducent van de wereld. Zelfstandig wil zeggen niet verbonden aan een fabrikant van spelcomputers zoals Sony, Microsoft of Nintendo.

De nieuwe marktleider heet Activision Blizzard. Die ontstond in december. Mediaconcerns Universal Vivendi en het Amerikaanse Activision voegden toen hun gamesdivisies samen, het Franse Vivendi kreeg een meerderheidsbelang. Zo ontstond een gamesproducent met een omzet van 2,52 miljard euro.

Activision Blizzard is bekend van het razend populaire World of Warcraft. De meest recent versie, The Burning Crusade, was vorig jaar volgens onderzoeksbureau GfK Marketing Services het best verkopende pc-spel in Nederland. World of Warcraft is een zogeheten massively multiplayer online role-playing game (MMORPG). Wereldwijd spelen meer dan 10 miljoen gamers via internet tegen elkaar. Het spel vertegenwoordigt daarmee een nieuw bedrijfsmodel in de gamesindustrie. De producent krijgt niet alleen betaald als de consument een spel aanschaft, maar ontvangt ook een bedrag per maand om online te mogen spelen.

Electronic Arts kocht zich vorig jaar een plek op de aantrekkelijke MMORPG-markt met de acquisitie van de bedrijven BioWare en Pandemic. Met de gedroomde overname van Take Two zou Electronic Arts ook zijn positie bij de sportspellen verstevigen en – dankzij Grand Theft Auto – actief worden in spellen met een M-rating (17 jaar en ouder). Een vorige GTA-versie kreeg overigens een AO-rating (adults only) nadat in het spel porno verstopt zou zitten.

John Riccitiello, bestuursvoorzitter van Electronic Arts, zei het vorige week in gesprekken met analisten niet direct, maar het is onder analisten bekend dat EA ook financieel wel een oppepper kan gebruiken. Het door Take Two verwachte verkoopsucces van Grand Theft Auto 4 moet een positief effect hebben op de winst van EA. Die was vorig jaar slechts een derde van het jaar daarvoor.

Die winstdaling van Electronic Arts toont de veranderingen aan die de gameswereld de laatste jaren doormaakt. Spellen voor de Windows-pc, een belangrijk segment voor EA, worden minder populair. Ondanks het succes van ‘internetspellen’ als World of Warcraft was bijvoorbeeld de omzet in Nederland van pc-spellen vorig jaar constant. Spellen voor zogeheten consoles (de PlayStation 2 en 3 van Sony, de Xbox 360 van Microsoft en de Wii van Nintendo) groeiden daarentegen met één derde. Dezelfde groeicijfers zijn er in het buitenland.

Ook de spelers veranderen. De stereotype gamer bestaat niet meer. Jong en oud, mannen en vrouwen spelen spelletjes op de computer. En daarmee verandert de soort spellen. Vriendelijke spelletjes op de Wii vervangen agressieve schietspellen.

Dat het agressieve Grand Theft Auto 4 een bestseller zal worden is volgens analisten dus niet vanzelfsprekend. En daarmee ook het succes van de overname van Take Two door EA niet.