Handen weigeren is mensenrecht

Roepen dat de moslims zich moeten aanpassen aan de Nederlandse norm, is zo jaren vijftig, betoogt Ali Eddaoudi.

Amsterdam worstelt met het gegeven dat sommige straatcoaches de hand van mensen van het andere geslacht niet willen schudden. Volgens de alom gerespecteerde burgervader Cohen is het een kwestie van respect voor de overtuiging van de ander. Daarom zouden mensen begrip voor de islamitische straatcoaches moeten hebben.

Een zeer redelijk standpunt vind ik, zeker als mensen uitleggen waarom ze de ander geen hand kunnen schudden. Maar volgens Clyde Moerlie, PvdA-lid te Amsterdam en een van de opstellers van een motie tegen het standpunt van Cohen, moet een ieder die namens de overheid optreedt wel de hand schudden en anders moet men een andere werkomgeving zoeken. Koppijn krijg je er toch van.

Zeker als Moerli ook nog zegt „Dat is de norm in Nederland, zij moeten zich in onze norm verplaatsen”. Mensen met dit standpunt lijken zo uit de jaren 50 te zijn geplukt. Volgens mij hebben zij zelf een stukje integratie overgeslagen, dat van geven en nemen en wederkerigheid.

Want iemand die naar eer en geweten, dus zonder de ander te willen kwetsen of als minderwaardig te beschouwen, vanwege religieuze of welke overtuiging dan ook geen fysiek contact met de ander wil, is naar mijn idee alles behalve in overtreding. Het getuigt van bekrompenheid als de PvdA dit standpunt breed zou uitdragen en bovendien gaat het voorbij aan het feit dat ‘de norm’ niet bestaat.

Normen en waarden zijn niet meer dan richtlijnen van omgaan met elkaar. Ze mogen zeer zeker niet als regels beschouwd worden en bovendien zijn ze dynamisch. Het bevel uitvaardigen dat mensen elkaar de hand moeten schudden is een inbreuk op lichamelijke integriteit, zelfbeschikking, religieuze vrijheid en schendt de rechten van de mens.

Wat erger is, is dat het uiteindelijk zal leiden tot uitsluiting van een bepaalde bevolkingsroep. Nu zijn er waarschijnlijk mensen die denken dat het dan een eigen keuze is en dus eigen schuld wanneer ze geen baan vinden. Dat is de omgekeerde logica. Een overheid is bij uitstek een orgaan dat de neutraliteit moet verdedigen. Dat kan ze ook doen door ruimte te scheppen voor alle mensen, alle levensbeschouwingen en andere vormen van leven.

Een moderne visie op het leven vraagt om een diepere analyse van dergelijke problemen. Roepen dat mensen wat anders moeten gaan doen, is regelrecht aansturen op conflicten en die gedachte past wat mij betreft niet bij een ambtenaar of politicus in een stad als Amsterdam, waar de islam een belangrijke religie is geworden en alleen maar zal groeien.

Het zou de PvdA sieren als zij wat serieuzer en oprechter het gesprek met de islamitische gemeenschap zou starten in plaats van zo hoog van de toren te blazen. Cohen heeft niet alleen gelijk omdat het om moslims gaat, maar hij is als burgervader buitengewoon verstandig en neemt zijn rol serieus door óók voor moslims in de stad geloofwaardig te blijven. Volgens de motie zijn de uitspraken van Cohen schadelijk voor het broze integratieproces in Slotervaart. Blijft integratie dan een kwestie van eenrichtingsverkeer?

Ali Eddaoudi is publicist.