Geweld Israël in Gaza leidt niet tot verzwakking Hamas

Nieuwsanalyse

Israëlische grondtroepen zijn uit de Gazastrook weg, maar het offensief gaat door. De Palestijnse raketbeschietingen duren eveneens voort.

In de Israëlische havenstad Ashkelon zoeken burgers dekking tegen raketbeschietingen vanuit de Gazastrook. Vanochtend sloegen drie raketten in Ashkelon in. Er vielen geen slachtoffers. Foto AP Israelis take cover after a rocket fired from the Gaza Strip by Palestinians militants hit a building in Ashkelon, Israel, Monday, March 3, 2008. Three rockets hit Ashkelon, a city of 120,000, on Monday morning, Israeli rescue services said, with one hitting an apartment building. (AP Photo/Ariel Schalit) Associated Press

Bijna 120 Palestijnen zijn sinds woensdag gedood bij Israëlische grond- en luchtaanvallen in en op de Gazastrook die zijn bedoeld om een eind te maken aan de Palestijnse raketaanvallen vanuit het gebied op Israël. Alleen al zaterdag vielen 63 Palestijnse doden, onder wie vrouwen en kinderen. Sinds 2000, toen de tweede Palestijnse intifadah begon, waren op één dag niet zoveel doden gevallen in de Gazastrook. In het kader van het offensief waren de afgelopen dagen 2.000 Israëlische militairen in de dichtbevolkte Gazastrook actief, veel meer dan bij eerdere invallen sinds Israël in 2005 de Gazastrook ontruimde. Zij zijn nu weer achter de grens teruggetrokken, maar de luchtaanvallen gaan door.

De vraag is: gaat Operatie Warme Winter doen wat de Israëlische regering wil?

Sinds de moslimfundamentalistische organisatie Hamas in juni de concurrenten van Al-Fatah uit de Gazastrook sloeg en er de alleenmacht greep, probeert de regering van premier Ehud Olmert er al de feiten naar zijn hand te zetten.

Direct na Hamas’ machtsgreep verscherpte Israël het isolement van de Gazastrook; de grensovergangen gingen alleen nog open voor voedsel en humanitaire hulp, van export was geen sprake meer.

In oktober besloot Jeruzalem de levering van brandstof te beperken,

In januari zette het ook de laatste leveranties stop. Alleen voor „humanitaire gevallen”, waarvoor vooraf toestemming moest worden gevraagd, zou een uitzondering worden gemaakt.

De campagne wordt kracht bijgezet met militaire acties tegen leiders en leden van de militante groepen die voor de raketbeschietingen verantwoordelijk waren. Daarbij zijn de afgelopen twee jaar ruim 900 doden gevallen van wie ongeveer een derde burgers.

Het eerste doel was Hamas ertoe te dwingen een einde te maken aan de raketbeschietingen. Maar de Israëlische leiders maakten er geen geheim van dat ze met deze middelen ook Hamas wilden verzwakken en de lokale bevolking tegen de organisatie opzetten. Bij de verkiezingen van januari 2006 hadden de bewoners van de Gazastrook weliswaar massaal voor Hamas gestemd, maar wat had de Hamasregering – en vervolgens de in Mekka gesmede Hamas-Fatah-regering – de bevolking opgeleverd? Niets dan ellende toch?

Maar er is geen aanwijzing dat de verarmde bevolking van de Gazastrook zich in beduidende aantallen van Hamas afkeert. „Heel Gaza is Hamas geworden”, zei zaterdag een exlid van een Fatah-veiligheidsdienst in de Gazastrook tegen de Israëlische krant Ha’aretz.

De raketbeschietingen, die sinds 2001 14 Israëlische burgers het leven hebben gekost, gingen door en escaleerden afgelopen week nog met herhaalde aanvallen, niet alleen met de kleine, zelfgemaakte Qassamraketten op het grensstadje Sderot, dat sinds jaar en dag onder vuur ligt, maar ook met zwaardere Katjoesja’s op het veel grotere Ashkelon. Ook vandaag werden raketten afgeschoten. „Wij zijn langer dan de vijand verwacht in staat de strijd vol te houden en aanvallen te verduren”, zei Abu Ubaida, woordvoerder van Hamas’ gewapende vleugel.

Hamas heeft een bestand aangeboden, mits Israël de aanvallen staakt. Maar premier Olmert en minister van Defensie Ehud Barak zeiden gisteren de strijd tegen „de terroristische organisaties geen minuut te zullen staken” en zich niets aan te trekken van de kritiek van VN, EU en hulp- en mensenrechtenorganisaties op de „disproportionaliteit” van de operatie. De Verenigde Staten wezen alleen op Israëls recht op zelfverdediging.

Barak zinspeelt al geruime tijd op een grote invasie van de Gazastrook, veel groter dan de huidige operatie, om voor eens en altijd een einde te maken aan de raketbeschietingen en aan Hamas. Gisteren deed hij dat ook. Verwacht wordt dat niet tot zo’n offensief wordt besloten vóór woensdag, wanneer de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rice op bezoek komt.

Maar het is twijfelachtig of een dergelijke invasie, als daartoe zou worden besloten, behalve hoge dodencijfers wel de resultaten oplevert die de huidige militaire en economische maatregelen niet hebben gebracht. Geregelde troepen zijn doorgaans in het nadeel tegen guerrilla-eenheden, zoals de Israëlische zomeroorlog van 2006 tegen de Libanese organisatie Hezbollah nog heeft aangetoond. Er is geen reden om aan te nemen dat oorlog in de nauwe straatjes van de Gazastrook een andere uitkomst zou krijgen.

En er zijn nog wat andere problemen. Zoals de aanzienlijke mogelijkheid dat onrust ontstaat onder de bevolking van de bezette Westelijke Jordaanoever, waar de door Israël gesteunde Palestijnse president Abbas al op eieren loopt. Gisteren voelde hij zich gedwongen het vredesoverleg met Israël op te schorten, tot Jeruzalems ongenoegen.

Voor het vredesproces zelf maakt oorlog niet zoveel uit. Dat heeft sinds het in november op Amerikaans initiatief werd gelanceerd om dit jaar vrede te brengen, nog niets opgeleverd.

    • Carolien Roelants