Eindelijk weer een keer samen: musical en cabaret

Musical Verplichte figuren, door Hummelinck Stuurman. Tournee t/m 6/6. ****

Ze lijken niets met elkaar te maken te hebben, de dolende lieden die in Verplichte figuren naar iets van geluk zoeken. Maar allengs gaan hun wegen zich kruisen, en dan hebben ze alles met elkaar te maken. Dan begint het er zelfs op te lijken dat ze naar een happy end toe gaan. Hoewel ze heel goed weten dat geluk „het saaiste deel van de film” is. Daar zingen ze ook een liedje over, een mooi, zesstemmig liedje. Het is alleen niet het slotnummer, want eerst moet alles nog mis gaan. Alle liefdes voorbij, alle hoop verloren.

Verplichte figuren is een musical comedy, een genre dat in Nederland nauwelijks meer wordt gemaakt sinds de musical en het cabaret uit elkaar zijn gegaan. Hier komen ze eindelijk weer samen. Alex Klaasen initieerde een voorstelling die laat zien hoe goed en geestig die combinatie kan zijn: de welluidende liedjes die bij een musical horen, en de dialogen van de cabaretsketch. Wat in het begin nog vooral karikaturaal is, wordt door de liedjes zachter en gevoeliger. En wat door de liedjes misschien net iets te sentimenteel dreigt te worden, wordt meteen weer effectief onderuitgehaald door een zwartgallige grap. Zie, bijvoorbeeld, de door Klaasen gespeelde oude man. Eerst nog een oude man als grappig type, zoals een oude man altijd door een jongere wordt gespeeld. Maar zijn liedje over de vijfhonderd meter die hij dagelijks heen en weer loopt van huis naar Dirk van den Broek en terug, maakt hem tot een waarachtig karakter.

Zelf is Klaasen de onbetwiste ster van de show. Hij speelt die oude man, maar ook een achterlijke jongen, een lieve onzekere nicht en een zeer zelfverzekerde hetero op de versiertoer. Om het levensgrote verschil tussen die laatste twee te laten zien, gebruikt hij bijna niets anders dan lichaamstaal. Naast hem is Ellen Pieters, eveneens in een paar dubbelrollen, ook fenomenaal. Jelka van Houten is wel een geloofwaardig slachtoffer van die getrouwde hetero, maar door haar bescheiden vocale volume gaat nogal wat tekst verloren. In de andere rollen doen Maarten Heijmans, Martine de Jager en Peter van Rooijen vermoeden dat ze vaker in musicals zullen staan.

Verplichte figuren is in veel opzichten teamwerk. Niek Barendsen schreef het scherp gesneden script, Jurrian van Dongen de elegante liedteksten en Peter van de Witte de muziek die voornamelijk uit iets te eensluidende ballads bestaat. Bovendien klinkt de combo op de geluidsband te mat om ieder nummer te laten stralen. In de regie van Marcus Azzini schuiven de scènes vindingrijk in elkaar, in een decor dat eruit ziet als een collage van verschillende voordeuren, huiskamers en een bankje in het park. Ook die originele vormgeving maakt Verplichte figuren tot een bezienswaardige verrassing.

    • Henk van Gelder