Zijn banken de crisis al voorbij?

De financiële sector krijgt klap na klap. Volgens sommigen zou het ergste voorbij zijn. De markten zouden moeten kalmeren. Is het tijd om weer aandelen in een bank te kopen?

De kredietcrisis lijkt weinig vat te hebben op de Nederlandse banken en verzekeraars. Er is wel schade, maar de pijn is veel minder dan bij veel buitenlandse rivalen. De Hollandse zuinigheid werkt ditmaal in het voordeel van bijvoorbeeld ING en SNS Reaal. Sommige analisten durven de financials alweer aan te bevelen, ook al blijven de risico’s voor de sector enorm.

De crisis is nog niet voorbij, zoveel is zeker. Maar de meningen verschillen over hoeveel ellende er nog komt. Sinds begin dit jaar moesten banken wereldwijd al 163 miljard dollar (107 miljard euro) afschrijven of als verliezen in de boeken opnemen, zo blijkt uit een berekening van het Amerikaanse persbureau Bloomberg.

De crisis brak vorig jaar uit op de Amerikaanse hypothekenmarkt. De vele hypotheken die aan Amerikanen waren gegeven die een zeer lage (subprime) kredietwaardigheid hadden, bleken een sneeuwbaleffect te veroorzaken toen veel woningbezitters niet langer aan de aflossingsverplichtingen konden voldoen. De subprime-hypotheken waren toen allang herverpakt in ingewikkelde financiële producten en doorverkocht. De constante stroom van slecht nieuws over afboekingen, zorgde voor een negatief sentiment en het instorten van de beurskoersen van financiële instellingen. De Nederlandse zakenbank Theodoor Gilissen schreef in een rapport over de sector afgelopen week dat Europese banken in de afgelopen twaalf maanden 600 miljard euro aan beurswaarde zagen verdampen. Ook de Nederlandse instellingen ontkwamen niet aan de koersdalingen, al hoefden zij tot nu toe in verhouding weinig af te schrijven.

Maar er lijkt een einde te komen aan de onzekerheid en – wellicht - aan de stroom van afboekingen. Ten minste, dat valt op te maken uit de woorden van bankdirecteuren en analisten. Afgelopen week zei Fred Goodwin, topman van Royal Bank of Scotland, dat de reeks jaarcijfers de markt tot rust kunnen brengen. „Er worden nu resultaten gepubliceerd die zijn goedgekeurd door accountants. Dat is erg belangrijk. Dit zou de markten moeten kalmeren. Als die kalmte blijft dan kan het vertrouwen herstellen. Maar het is een zeer fragiele situatie”, zei de man die, samen met zijn collega’s bij Fortis en het Spaanse Santander, de Nederlandse bank ABN Amro eind 2007 opkocht. „Als het sentiment weer omslaat zal de situatie anders zijn dan voorheen. Geld zal duurder zijn en investeerders kritischer en selectiever”, aldus Goodwin.

Vervelende bijkomstigheid voor Goodwin is dat ABN Amro op dit moment de Nederlandse bank is met de meeste pijn van de crisis. Het kostte de bank, die nu officieel een dochter is van Royal Bank of Scotland, vorig jaar 1,56 miljard euro. Ter vergelijking: ING nam een verlies van slechts 194 miljoen euro op de subprime investeringen en waardeerde beleggingen in gerelateerde producten af met 751 miljoen via het eigen vermogen. SNS Reaal had geen directe verliezen. Rabobank, Aegon en Fortis moeten nog komen met hun resultaten. Vooral het Belgisch-Nederlandse concern wordt met interesse gevolgd als de cijfers eind volgende week openbaar worden. Fortis kwam eerder met een curieus persbericht waarin het een winstwaarschuwing gaf en zei dat de winst of 200 miljoen euro lager zou zijn, of 1,2 miljard. Het hing af van de wijze waarop men beleggingen in de risicovolle Amerikaanse hypothekenmarkt zou waarderen.

Een probleem voor de financiële sector is dat de grootste problemen wel boven water kunnen zijn, maar dat het onduidelijk is in hoeverre problemen elders opduiken die de verliezen bij de banken verder kunnen vergroten. Zo is de economische situatie in de VS aan het verslechteren waardoor bijvoorbeeld problemen kunnen ontstaan met financiële producten die zijn gerelateerd aan autoleningen. Of problemen kunnen ontstaan bij hypotheken die tot nu toe in orde leken. Theodoor Gilissen schrijft dat de betalingsachterstand op de alt-A hypotheken, het middensegment van de markt, oploopt waardoor het gevaar dreigt dat banken en verzekeraars opnieuw moeten afschrijven.

Want al mag die Hollandse behoudendheid de nationale instellingen buiten schot hebben gehouden, toch kunnen zij worden getroffen omdat andere instellingen minder voorzichtig waren. Veel banken hebben de kapitaalpositie zien verzwakken en zullen veel minder geneigd zijn om risico te nemen. Deze twee factoren in samenhang met toch al afzwakkende economieën in veel westerse landen lijkt een explosieve combinatie die weinig goeds voorspelt.

Analisten zijn desondanks toch positief over de financials, ten minste, over sommigen. De specialisten van Iris, de researchtak van Rabobank en Robeco stellen dat ING nog altijd een ‘ koop’ is omdat de zorgen over de kwaliteit van de activa van het concern overdreven bleken. Ook bij Theodoor Gilissen is de bankverzekeraar populair, evenals trouwens het Italiaanse Unicredit, het Spaanse BBVA en Fortis. Gilissen noemt de koerswinstverhouding van ING „ronduit laag” en stelde in het rapport van afgelopen week dat de sectorwaardering van de financials zich op een dieptepunt bevindt.