UITVERKOREN

Als land kan je maar het beste Nederland zijn. Ik schrijf dit als ex-allochtoon, die in 1986 na tien jaar Leiden voorgoed is gevlucht. Toch is Nederland al sinds de bouw van de dijken een uitverkoren land. Nu maar hopen dat het zo blijft.

De ideale ligging voor een land is in West-Europa, een milde regio waar de grond zo vruchtbaar is dat tientallen miljoenen mensen in een relatief klein gebied kunnen wonen. Daarom reizen ideeën hier het snelst. Daarom vond de Wetenschappelijke Revolutie hier plaats, met Nederlanders als Van Leeuwenhoek en Christiaan Huygens er middenin. Zo werd West-Europa vroeg rijk.

Binnen die regio kon je het beste geen groot land zijn. Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië lieten zich vaak tot overzeese machtsstrijden verlokken. Nederland weet deze al 300 jaar grotendeels te vermijden. Maar met zijn ligging tussen drie van de grootste economieën ter wereld kon het lekker mee-eten. Slechts één keer moest het boeten voor de nabijheid van Duitsland.

Nederland kende geen taalstrijd. Nadat de polders waren leeggepompt, was het op Luxemburg na wellicht het best bereisbare land ter wereld. Nergens anders waren er meer havens per persoon. Je kunt als land beter geen olie of goud hebben, want dat wakkert alleen maar roofzucht bij elites aan, maar toen de democratie hier eenmaal veiliggesteld was, werd als bonus aardgas ontdekt. De hysterie van de Fortuynjaren (circa 2001-2006) was dan ook merkwaardig. Er werd gerept over ‘puinhopen’ en ‘multiculturele drama’s’, maar als Nederland al een drama was, hoe zou je de rest van de menselijke geschiedenis dan moeten omschrijven?

Maar toen kwam de klimaatverandering. Nederland heeft een achilleshiel: het ligt onder water. Zal het stijgen van de zeespiegel Nederland straks onderdompelen? Verdwijnt het land met de laaggelegen Maldiven en grote stukken Bangladesh? Het Milieu- en Natuurplanbureau (MNP) ging ervan uit dat de zee bij Nederland deze eeuw met maximaal 85 centimeter zou stijgen. Dat zou geen probleem zijn.

In januari kwam echter het bericht (door de Nederlandse media bijna genegeerd) dat het ijs in Antarctica veel sneller afsmelt dan voorheen gedacht. Dat scheelt, want 90 procent van het ijs op aarde is in Antarctica. Ook het Groenlandse ijs smelt verrassend vlug. Moeten Nederlanders nu massaal naar de Alpen verhuizen?

Willem Ligtvoet, programmaleider water en ruimte van het MNP, zegt dat het inderdaad theoretisch mogelijk is dat de zeespiegel deze eeuw met 1,5 meter stijgt. Maar, zegt hij: ‘Ook daartegen kunnen we Nederland beschermen, maar dat kost wel geld.’

Zelfs dat valt volgens Ligtvoet mee. Nederland betaalt jaarlijks zo’n 40 à 45 euro per Nederlander om het land boven water te houden. Mocht dat bedrag verdubbelen, dan is het nog geen drama. Nederland denkt met de huidige technieken een zeespiegelstijging van zes meter te kunnen behappen. Ook als dat heel snel gebeurt ‘ben je al vier eeuwen verder’, zegt Ligtvoet. ‘Tegen die tijd zijn er wellicht weer nieuwe technieken.’

Nederland blijft dus uitverkoren. Rond 2050 zijn veel landen uitgedroogd of overstroomd, woeden er wateroorlogen, en vluchten miljoenen ‘klimaatvluchtelingen’ naar West-Europa, maar Nederland floreert dan als altijd. Zelfs Terschelling blijft een vakantie-eiland. Maar als er in 2050 nog Nederlandse kranten zijn, dan staan ze ongetwijfeld vol klachten over agressieve hangkleuters of cultuurbedreigende immigranten uit Mongolië.

    • Simon Kuper