Prinsen Heerlijk

Minderjarige homo’s konden nergens terecht. Nu zijn er Jong & Out bijeenkomsten.

Speeddaten op een bijeenkomst voor minderjarige homoseksuelen in het COC in Amsterdam. Foto’s Merlin Daleman Nederland, Amsterdam, 03-02-08 Een bijeenkomst en feest voor tiener homo's en lesbiennes in COC. © Foto Merlin Daleman homoseksualiteit homo´s lesbiennes Prinsen Heerlijk. Jong & Out. Tienerhomo’s komen steeds jonger uit de kast. „Je bent zo blij als je tussen al je hetero-vrienden een homo ontdekt.” Daleman, Merlin

Zuurtjes en bananenschuimpjes staan op tafel. Zondagmiddag, het COC in het centrum van Amsterdam. Zeker vijftig kinderen komen het zaaltje in het ontmoetingscentrum binnen. Iets meer jongens dan meisjes. Opvallend veel piercings onder de lip of in de wenkbrauwen. De haren piekerig en donker geverfd. De kinderen komen uit IJmuiden, Bovenkarspel, Almere. Sommigen zijn gebracht door hun ouders. Ze omhelzen elkaar hartstochtelijk.

Danny Hoekzema (15) staat achter de bar, met zijn ouders Marjan en Erik. Danny is de bedenker van Jong & Out, bijeenkomsten voor jongeren onder de zestien jaar die homoseksueel zijn, of die twijfelen. Hij was de jongen die vorig jaar augustus een rel veroorzaakte. Danny had zich bij het COC gemeld. Hij vroeg of hij tijdens de botenoptocht van de Amsterdam Gay Pride mocht meevaren, in een bootje met vrienden en zijn ouders. Het COC vond het een geweldig idee. Weet je wat, zei COC-voorzitter Frank van Dalen, we doen een jongerenboot. Met allemaal homoseksuele kinderen. Burgemeester Cohen was bezorgd. Was de Canal Parade met halfnaakte homo’s wel een geschikte plek voor jongeren?

„Bij het zomercarnaval wordt die vraag nooit gesteld”, zegt Frank van Dalen. De boot mocht van Cohen uiteindelijk meevaren als er ook een aantal ouders zou meegaan. „Veel jongeren vonden het best eng”, zegt Van Dalen. „Een flink deel was nog niet eens uit de kast. Toen het bijna zover was, werden ze steeds zenuwachtiger. Maar op de dag zelf waren ze trots. Ze hadden iets van ‘wie maakt me wat, ik ben wie ik ben, en de wereld mag het weten ook’ ”

Na het succes van de Canal Parade, verzon Danny samen met vrienden, en met hulp van het COC, de Jong & Out-bijeenkomsten. Eerst in Amsterdam, al snel ook in Tilburg, Maastricht, Arnhem en Eindhoven.

Er is ook een Jong & Out-website. Inmiddels hebben meer dan duizend 16-minners zich bij het COC aangemeld. Vorige maand kreeg Danny uit handen van minister Plasterk van Onderwijs de Bob Angelo-oorkonde, een onderscheiding voor iemand die een bijzondere prestatie heeft geleverd voor de homo-emancipatie. „Danny heeft in een paar maanden tijd meer bereikt voor de homo-emancipatie dan anderen in een heel leven”, zegt Van Dalen.

Aan de bar zitten deze zondagmiddag ook een paar ouders. De proud parents, noemen ze zich. Zij zullen die middag vergaderen over hoe ze andere ouders van homoseksuele kinderen kunnen bereiken, de ouders die nog niet „oké met de gevoelens van hun kinderen zijn”.

Danny en de medebestuursleden op de Jong & Out bijeenkomst houden argwanend de voordeur in de gaten. Onbekenden van boven de 18 worden geweerd. Om half twee gaat Danny op een podium staan. „De ouders mogen blijven zitten. De kinderen gaan nu de andere kant op.”

De jongens en meisjes worden verdeeld over zes tafeltjes in een andere zaal. Het licht is gedimd, een DJ draait loungemuziek. Er staan cocktails klaar van roosvicee met sinaasappelsap. Op tafel liggen papiertjes, de ouders hebben ze net zitten knippen. Op elk papiertje een vraag: wat is je favoriete TV-programma? Wat vind je goede muziek? Het ‘speeddaten’ kan beginnen.

Max Ouwens (17) is het vriendje van Danny. Ze leerden elkaar kennen via de boot, ze hebben nu zeven maanden een relatie. Max zit ook in het bestuur van Jong & Out, hij richtte de afdeling in Arnhem op. Eigenlijk, zegt Max, is hij al te oud voor dit soort bijeenkomsten. Maar hij weet uit ervaring hoe prettig het is om ‘onder elkaar’ te zijn. Eén keer eerder had hij een vriendje. Maar dat was geen echte liefde. „Je bent al zó blij als je tussen alle hetero’s die je kent, een homo ontdekt. Je denkt al snel: dan neem ik die maar.”

Waar anders, vraagt Max, moeten wij leeftijdgenoten en gelijkgestemden ontmoeten? „Homocafé’s kom je niet in. Daar moet je 18 voor zijn, soms 21.” Hij is er wel eens geweest, met een oudere collega (Max is kok). Het voelt, zegt Max, alsof je het verse stuk vlees bent dat in de leeuwenkooi wordt geworpen.

Bij het COC realiseren ze zich dat homoseksuele jongeren een kwetsbare groep zijn. „Laten we wel wezen”, zegt Van Dalen, „er zijn mensen op deze aarde die zich aangetrokken voelen tot jonge jongetjes”. Daarom is de website www.jongenout.nl alleen toegankelijk voor wie zich heeft geregistreerd. Je moet je mobiele telefoonnummer geven. Pas als de webmaster je heeft gebeld, kun je op de site. „Als er in een chatbox iets misgaat met jonge meisjes, is het land te klein. Maar het heeft geen gevolgen voor het denken over heteroseksualiteit. Als er bij ons iets misgaat, komt homoseksualiteit meteen in het verdachtenbankje te staan.”

Voor kleuters is er een prentenboek: Koning & Koning van Linda de Haan en Stern Nijland. Een oude koningin wil met pensioen, het wordt dus tijd dat haar zoon gaat trouwen. De ene na de andere prinses verschijnt aan het hof, maar geen meisje kan de prins bekoren. Tot op een dag prinses Madelief voor de poort staat met haar broer prins Heerlijk. Het is liefde op het eerste gezicht, ‘de prinsen gaan voortaan door het leven als Koning & Koning’.

Seksuologe Sanderijn van der Doef schreef samen met Bas Maliepaard OUT! Alles over homoseksualiteit, een boek voor homopubers vanaf twaalf jaar. „Zo’n boek bestond nog niet”, zegt Van der Doef. „Er is bijna niks voor jonge homo’s.” Van der Doef vindt dat scholen veel meer aandacht aan homoseksualiteit moeten besteden. „Het onderwerp wordt doodgezwegen. Onder kinderen van hoogopgeleide ouders is er inderdaad meer openheid, maar op een zwarte vmbo-school hoor je echt niet: wat leuk, we hebben een homo in de klas.”

Steeds meer homo’s, die het steeds vroeger ‘weten’. Het lijkt een trend, maar dat is het niet. Vroeger wisten mensen natuurlijk ook al op jonge leeftijd dat ze homoseksueel waren, zegt seksuologe Sanderijn van der Doef. „Het grote verschil is dat ze nu niet meer bang zijn om het te vertellen.” Van der Doef deed vijftien jaar de brievenrubriek voor het meidenblad Yes. „Eerst kreeg ik brieven van meisjes van een jaar of vijftien, zestien. Die schreven: Help! Ik heb gezoend met een meisje. Ik ben bang dat ik lesbisch ben. Nu is het: ik denk dat ik lesbisch ben, waar kan ik naartoe?”

Zulke jonge kinderen die zich al bewust zijn van hun seksuele voorkeur, komt dat soms doordat hun puberteit steeds vroeger begint? Dat is onzin, zegt Van der Doef. „Kinderen raken helemaal niet eerder in de puberteit. Dat praat iedereen elkaar na. Uit onderzoek blijkt dat de leeftijd waarop de puberteit begint tot 1985 steeds is gedaald, daarna is het gelijk gebleven. Mensen denken dat kinderen eerder gaan puberen omdat ze bij de Hema strings voor achtjarigen zien hangen en kinderen met piercings zien lopen. Die kinderen zien er wel uit als pubers, maar hun lichaam is niet in de puberteit.” En kinderen van nu zijn „sekswijzer”, zegt Van der Doef, ze kunnen heel goed over seks en relaties praten. „Voor volwassenen is dat verwarrend.”

Volwassenen hebben de neiging om het gedrag van homoseksuele jongeren te seksualiseren, zegt Van Dalen. Ook het feit dat homoseksuele 16-minners elkaar willen opzoeken. „Maar het gaat niet over seks. Het gaat over identiteit. Aan een heteropuber vragen volwassenen: ‘Heb je al een vriendinnetje?’ Tegen een homopuber zeggen ze: ‘Weet je het wel zeker?’”

Geen één proud parent was verbaasd toen hun kind uit de kast kwam. Allemaal zeggen ze dat hij of zij altijd al ‘anders’ was. Pas toen het kind er zelf mee kwam, viel het kwartje. Hun kind was homo. Als kleuter al.

Geert-Jan Edelenbosch (27) van het COC begeleidt de jongerengroep. Hij was zelf tien toen hij wist dat hij homo was. Zijn acht jaar jongere broertje kwam er op z’n twaalfde achter dat hij het ook was. Edelenbosch: „In mijn tijd kon ik er met niemand over praten. Mijn broertje had internet.”

Ook Mitchell Zwart (17) zocht naar iemand om mee te praten. Op Gay.nl ontmoette hij een jongen, die later, toen hij hem in het echt zag, al in de twintig bleek te zijn en die hem geld en spullen wilde aanbieden in ruil voor zijn diensten.

Mitchells moeder, Nanda Zwart is zich rot geschrokken. Niet omdat haar zoon homo is, dat wist ze, zegt ze, al toen hij drie was. Waar ze van schrikt is de kwetsbaarheid van haar zoon. De pesterijen vroeger op school. „Mitchell was niet als de andere jongens. Hij was lief, zacht.” Op de middelbare school werd het nog erger. Nu doet hij een vakopleiding voor kledingmaker en zit met alleen meisjes in de klas. „Eindelijk voelt hij zich op zijn gemak.”

Ze krijgt nóg kippenvel als ze terugdenkt aan de avond waarop Mitchell haar en haar man vertelde dat hij bi was. Hij was veertien. „Ik geloof je niet,” zei ze. Mitchell schrok. Ze bedoelde: „Ik geloof niet dat je bi bent, je bent homo.” De week erna hebben ze gelachen en gehuild. Gelachen van de opluchting. Gehuild om het verdriet dat Mitchell al die jaren heeft gehad.

Nanda: „Hij heeft zelf moeten ontdekken dat hij op mannen viel. En zijn eerste gedachte was: gadverdamme, wat smerig. Pas toen hij het zelf had geaccepteerd, kon hij het ons vertellen. Hij was van plan om het te zeggen, en dan uit huis te gaan. Zo overtuigd was hij dat wij het zouden afwijzen. Voor ons vielen juist alle stukjes in elkaar. Dus dáárom was hij als kind al zo.”

Maar de zorgen zijn nog niet voorbij. Als ik uitga, zegt Mitchell, blijft zij wakker. Onrust om wie hij zal ontmoeten. En angst wat hem op de reis naar huis zal overkomen. Vorige maand nog, werd hij in de nachtbus van Utrecht naar Leusden in elkaar geslagen door jongens van Marokkaanse afkomst die in hem een homo herkenden. Nanda Zwart: „Mijn dochter laat ik zonder problemen alleen naar Ajax gaan. Mitchell mag niet meer alleen op stap.”

Tessa Nanninga is er met haar vriendin Amber Vuyst, ze zijn allebei vijftien. Tessa draagt een kruisje om haar hals. Een Wikka-kruis zegt ze zelf. „Want ik ben racist.” Ze laat haar armen zien. Vaag zijn er lijntjes van een litteken te zien. „Heb ik zelf gedaan.” Ze is namelijk ook een „emo”. Ze wou zelfmoord plegen, omdat ze zo wordt gepest. En ook al ziet ze er misschien zo uit, Tessa is géén gothic, vertelt ze ongevraagd. Tessa lijkt vooral heel boos.

Ze ontmoette Amber op het station muziekwijk in Almere. Ze wist toen zelf nog niet dat ze lesbisch is, of beter, bi. Voor Amber ging ze alleen met jongens. Nu zijn ze al drie weken samen, dit is de derde keer dat ze elkaar in het echt zien. Wat ze dan doen? Kletsen, knuffelen, zoenen. Verder niks. „Daar ben ik nog niet aan toe.”

Amber is een echte pot, zegt ze zelf. Ze heeft via internet al wat relaties gehad. „In de echte wereld ontmoet je niemand.” Je praat wat via de webcam, en dan spreek je af. Maar eigenlijk mag dat niet van haar moeder. Naar Jong & Out mocht ze wel. Ze nam Tessa mee. En nu ik hier ben, zegt Tessa, voel ik me „aanwezig in de wereld”. Ze wist niet dat er zoiets voor meisjes als zij bestond. Ze is op haar gemak, ze vindt het leuk. „Véél leuker dan in Almere.”

Kevin Schram is 15, morgen 16. Zijn haar is zwart geverfd, zijn ogen zijn groen. Hij houdt tijdens het speeddaten de koptelefoon van zijn Ipod op. De vorige Jong & Out- bijeenkomst, zeggen de anderen, was zijn haar knalrood. De keer daarvoor zag hij er nog heel gewoon uit. Hij is, zegt hij, bi met een voorkeur voor homo’s. Hij is een „patatje met”, maar „ik voel me een patatje oorlog”. Zijn „ex-je” loopt ook rond in de COC-zaal. „Die woont nu samen met een jongen van 20.” Zijn mobieltje trilt in zijn zwarte broek met gespen. Zijn moeder. „Ze maakt zich een beetje zorgen om me,” zegt Kevin. Hier, met al die leeftijdsgenoten, voelt hij zich toch niet helemaal thuis. „Ik denk altijd: straks wordt het wel leuk.”

www.jong&out.nlwww.coc.nl

    • Monique Snoeijen
    • Rinskje Koelewijn