‘De overheid is paternalistisch’

Een merengebied in het hart van de Randstad waar 50.000 woningen verrijzen. Brinkman ziet het wel zitten. Maar dan moet het kabinet wel de huidige regeldruk aanpakken.

Voorzitter Elco Brinkman van Bouwend Nederland. Foto Bas Czerwinski 19-12-2006, ZOETERMEER. ELCO BRINKMAN, VOORZITTER BOUWEND NEDERLAND. FOTO BAS CZERWINSKI Czerwinski, Bas

Vanuit zijn werkkamer op de achtste verdieping in Zoetermeer heeft Elco Brinkman een weids uitzicht op een typisch Nederlands landschap: groene velden, vinexwijken, snelwegen en gele stoptreinen.

Als de overheid en private partijen niet flink investeren in spoor, weg en wonen, slipt Nederland dicht, meent de oud-politicus van het CDA. „Maar grote infrastructuurprojecten komen moeilijk van de grond door stroperige besluitvorming”, stelt Brinkman. Hij sluit zich daarmee aan bij zijn partijgenoten premier Balkenende en minister Eurlings (Verkeer).

Eurlings stelde vorig jaar zelfs een commissie aan om met voorstellen te komen die die regeldruk tegengaan. In de lente komt deze groep, die onder leiding staat van Peter Elverding, oud-topman van DSM, met conclusies.

Vorige week bracht Brinkman, als voorzitter van de bouwkoepel Bouwend Nederland één van de machtigste lobbyisten van Nederland, zijn advies uit aan de commissie-Elverding.

Welke maatregelen heeft u voorgesteld aan de commissie-Elverding?

„Om te beginnen moeten we één beslismoment afspreken. Bijvoorbeeld, bij de aanleg van een snelweg moeten alle betrokken gemeenten, provincies en andere partijen afspreken om op 29 maart een bindende beslissing te nemen. Dat dwingt de partijen om op tijd alle argumenten op orde te hebben. Nu is er bij grote projecten vaak geen harde tijdslimiet.

„We moeten verder het aantal partijen dat meebeslist uitdunnen. Frankrijk doet dat beter: een gemeente bepaalt niet het tempo bij de aanleg van een TGV-lijn.

„Ten derde moeten we op een andere wijze onderzoek doen. Het is logisch dat de water- en luchtkwaliteit wordt onderzocht. Maar in de praktijk komen er steeds nieuwe inzichten. Dat geeft weer aanleiding tot nieuwe procedures en vertraging. De wetenschappelijke normen die gelden op het moment van aanvang van een project moet voor de hele bouwperiode geldig blijven.”

Stel dat de commissie-Elverding resulteert in soepelere besluitvorming. Hoe zou u willen dat Nederland er in 2020 uitziet?

„Ik beperk me tot de Randstad. In 2020 hebben we een stevig ontwikkeld metronetwerk in de Randstad. Er zullen een paar ministers en wethouders over zijn gevallen, maar het zal er wel liggen. Ook hebben we nieuwe plassen waar recreatie wordt gecombineerd met duizenden nieuwe woningen. In het westen van de Randstad zal meer hoogbouw staan, omringd door groen.”

Het kabinet streeft naar 80.000 nieuwe woningen per jaar, maar dat aantal wordt niet gehaald. Hoe komt dat?

„Dat ligt aan de overheid. Niet aan de bouwers. We moeten meer hoogbouw neerzetten en minder uitgestrekte vinexwijken. Maar we zullen ook in nieuwe buitengebieden moeten bouwen. Gemeenten en provincies kunnen wel een streep trekken, maar het is nu een tomeloze ellende om een bouwlocatie te vinden. En dan frommelen we tien huizen ergens tussen. Dat is geen oplossing. Zo komen die 140.000 starters niet aan een huis.

„Alphen aan den Rijn zoekt naar een nieuwe vorm van waterberging. Leg daar nieuwe plassen aan die verbonden zijn met de rivieren. Dan creëer je een geweldig gebied voor wonen, recreatie en waterwinning. Het zou goed mogelijk zijn om daar nog 50.000 woningen te bouwen. Grootschalige projecten moeten we aandurven.”

Wat is het belang van de Randstadmetro die in uw Nederland van 2020 rijdt?

„We hebben te weinig geïnvesteerd in wegen. Een goede lightrailverbinding kan de belasting van de wegen verminderen. Technisch gezien is alles mogelijk als er geld op tafel komt. Maar het treinkaartje en de auto mogen uit inkomenspolitieke overwegingen niet veel duurder worden. Dat is raar aangezien mensen uren in de file staan en als haringen in een ton in de trein zitten.

„Momenteel is er te weinig ruimte voor private investeringen in de ruimtelijke sector. De overheid is paternalistisch. Waarom bemoeit ze zich tot in detail met wat er op de weg en het spoor gebeurt?

„Op de grote snelwegen moet een systeem komen met twee publieke rijbanen en twee private. Voor de publieke stroken betalen automobilisten wegenbelasting en op het private deel kan iedereen die wil voor de marktprijs doorstromen.

„Laat de exploitatie van de Randstadmetro ook over aan private partijen. Welke exploitant om acht uur mag rijden en wie om kwart over negen is een secundaire vraag. Doen we niks, dan verstikt dit land in files.”