Gokmonopolie lijkt onhoudbaar

De Nederlandse gokwet is in strijd met Europese regels, stelt de Europese Commissie. „Aperte onzin”, volgens monopolist De Lotto.

In een café in Branne in Zuidwest-Frankrijk vullen twee ouderen hun formulieren voor de paardenrennen in. De Franse monopolist op paardenwedden PMU staat net als De Lotto onder druk. Foto AFP Deux personnes âgées attablées jouent au PMU, le 16 mai 2002, dans un café de Branne (Gironde). Jouer au Pari mutuel urbain (PMU) consiste à parier sur les courses de chevaux qui ont lieu sur le territoire français. AFP PHOTO DERRICK CEYRAC AFP

Zijn de Nederlandse beperkingen op het aanbieden van gokken op sportwedstrijden wel of niet in strijd met Europese regels? De Lotto, dat een monopolie heeft in Nederland, vindt van niet. De Europese Commissie en internetgokhuizen als Ladbrokes, Betfair en Unibet vinden van wel.

Gistermiddag stelde de Commissie dat de Nederlandse wet op de kansspelen inbreuk maakt op de vrijheid van diensten – een basisprincipe van de Europese interne markt. Omdat alleen De Lotto in aanmerking komt voor een vergunning voor het aanbieden van gokken op sportwedstrijden zouden buitenlandse gokhuizen worden uitgesloten.

Volgens het Europees Hof van Justitie zijn beperkingen op kansspelen alleen toegestaan als de regels samenhangend zijn en stelselmatig worden toegepast. De recente invoering in Nederland van nieuwe verslavende kansspelen, de intensieve en toenemende reclame voor kansspelen en de afwezigheid van concrete maatregelen ter bestrijding van gokverslaving laten duidelijk zien dat in Nederland geen sprake is van een samenhangend beleid, schrijft de Commissie in een verklaring.

„Aperte onzin”, zegt Tjeerd Veenstra, directeur van De Lotto, dat met het merk de Toto gokken op voetbal, de Formule 1, wielrennen en andere sporten aanbiedt. „Wij introduceren wel nieuwe spelen, maar het totaal aantal trekkingen ligt wettelijk vast op 370 per jaar. Als wij voor de WK voetbal een speciale Toto lanceren, moet dat ten koste gaan van een ander spel.”

Nederland is koploper in het tegengaan van gokverslaving. „Onze vergunning verplicht ons onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren naar gokverslaving”, zegt Veenstra. De ambtenaren van het directoraat-generaal Interne Markt die het rapport van de Europese Commissie hebben opgesteld, hebben zich te veel laten leiden door de advocaten van bookmakers, meent Veenstra. „Ze hebben letterlijk geciteerd uit de pleitnota’s.” De Lotto besteedde de laatste jaren juist minder geld aan reclame, zegt de directeur van De Lotto.

Uit het meest recente jaarverslag van De Lotto (2006) blijkt het tegenovergestelde: de marketinguitgaven stegen van 18,7 miljoen euro in 2005 naar 23,7 miljoen in 2006. Maar, zegt Veenstra, daar zitten ook kostenposten bij die niet direct met reclame te maken hebben.

„Dat is een semantisch trucje”, zegt advocaat Wilko van Weert. Hij vertegenwoordigt de Britse bookmaker Ladbrokes, die in een juridische strijd is verwikkeld om toegang te krijgen op de Nederlandse markt. „Ze rekenen kosten als sponsoring, optredens bij televisieprogramma’s en het weggeven van gratis loten niet als reclamekosten, terwijl deze wel in het marketingbudget zitten.”

Van Weert meent dat de Nederlandse overheid en de monopolisten zich halsstarrig opstellen. „Ladbrokes wordt gecontroleerd door de Britse toezichthouder. Daar hebben ze ook strenge wetten tegen witwassen en gokverslaving. Ik zie niet waarom zo’n bedrijf niet in Nederland op de markt mag.”

Een justitiewoordvoerder laat weten dat Nederland de conclusies van de Europese Commissie gaat bestuderen. Nederland heeft twee maanden de tijd om de wet aan te passen of te reageren op de Commissie. Daarna kan de Commissie naar het Europees Hof stappen.