Frankrijk herziet beleid voor Afrika

Frankrijk gaat zijn militaire aanwezigheid op het Afrikaanse continent ingrijpend herzien. Dat heeft president Sarkozy gisteren aangekondigd tijdens een staatsbezoek aan Zuid-Afrika.

Sarkozy zei dat Frankrijk uiteindelijk „niet de roeping heeft gewapende troepen in Afrika te houden.”

Het is voor het eerst dat een Franse president met zoveel woorden de politiek van militaire invloed en aanwezigheid in Afrika aan de orde stelt. Frankrijk is de enige voormalige koloniale macht die na de dekolonisering in de jaren zestig zijn eigen Afrikaanse invloedssfeer in stand heeft gehouden met permanente militaire bases en militaire samenwerkingsakkoorden.

Onder meer in Tsjaad, de Centaal Afrikaanse Republiek en Djibouti spelen Franse militairen een belangrijke rol in de binnenlandse machtsverhoudingen. In Tsjaad bleek dat de afgelopen weken nog, toen president Déby met steun van de Fransen aanvallen van rebellen op zijn positie afsloeg. Sindsdien is Frankrijk in verlegenheid gebracht door het verdwijnen van twee Tsjadische oppositieleiders. Eerder deze week eiste Sarkozy tijdens een tussenstop in Tsjaad opheldering van Déby. Gisteren in Zuid-Afrika beloofde hij een heroriëntatie van de Franse politiek in Afrika in bredere zin.

Frankrijk kreeg en krijgt vaak kritiek op steun aan ondemocratisch ingestelde leiders in ex-koloniën, maar Sarkozy kondigde aan dat „evolutie naar democratie” de nieuwe richtlijn wordt. Hij zei dat Frankrijk zal meewerken aan veiligheid en vrede in Afrika, maar stelde dat dit „in de eerste plaats een taak voor Afrikanen is”. De Franse president kondigde ook aan de vaak geheime militaire samenwerkingsakkoorden van Frankrijk in Afrika, die hij betitelde als „uit de tijd” openbaar te zullen maken.

Volgens Parijs zijn ruim 6.000 Franse militairen permanent in Afrikaanse landen, afgezien van de militaire bases in overzees Frans grondgebied als het eiland Mayotte. Onlangs kondigde Sarkozy al aan een deel van de basis in Djibouti te verhuizen naar het Midden-Oosten.

In Dakar in Senegal hield Sarkozy zeven maanden geleden een rede waarin hij Afrika onder meer opriep „toe te treden tot de geschiedenis”. Dat werd, onder meer in Zuid-Afrika, opgevat als een racistische provocatie. Gisteren sprak hij over een „Afrikaanse renaissance”.