Eén biljoen, twee biljoen, veel...

Zal je net zien: heeft het Westen alles geprivatiseerd wat los en vast zit, wordt het straks massaal opgekocht en in feite gerenationaliseerd door de investeringsfondsen van verre staten als Oman, China of Rusland.

Is die zorg terecht? Dat hangt af van de omvang die deze fondsen uiteindelijk zullen hebben. Berekend is tot nu toe dat grote staatsinvesteerders van de olielanden en de opkomende landen in Azië samen zo’n 2.200 miljard dollar te beleggen hebben. In tien jaar kan dat bedrag zijn gegroeid tot ruim 13.000 miljard dollar. Dat is veel, maar waarschijnlijk is deze schatting aan de lage kant.

Zakenbank Morgan Stanley is aan het rekenen geslagen en komt alleen al voor de olieproducenten uit op een veel hoger bedrag. Bij een olieprijs van 100 dollar per vat, zoals nu het geval is, is de waarde van alle bewezen oliereserves ter wereld 121.000 miljard dollar. Bij alleen al de landen rond de Arabische Golf, zit voor 48.000 miljard dollar aan olie in de grond.

Voor de overige leden van de organisatie voor olie-exporterende landen, OPEC, komt er een bijna even groot bedrag uit de bus. Ongebonden olielanden als Canada, Rusland, Mexico en Noorwegen hebben samen nog voor 12.000 miljard dollar onder de grond. Wie zich concentreert op alleen de Golfstaten moet concluderen dat zij lang niet alle jaarlijkse inkomsten van naar schatting 700 miljard dollar kunnen investeren in eigen land. Daar hebben ze de capaciteit niet voor, en bovendien moeten zij oppassen voor oververhitting. Morgan Stanley schat dat slechts 10 procent van de jaarlijkse inkomsten binnen de eigen grenzen geïnvesteerd kan worden. Dat betekent dat het leeuwendeel van de opbrengsten moet worden weggezet in buitenlandse investeringen.

Het is aannemelijk dat dit voor een groot deel op gaat voor alle grote olieproducenten. Het bedrag aan jaarlijkse oliedollars dat uiteindelijk als internationale belegging kan worden aangewend komt cumulatief uit op rond de 100 miljard dollar, tegen prijzen van vandaag. Hoe groot is de invloed daarvan op de financiële markten? Groot: alle beursgenoteerde bedrijven ter wereld zijn samen 50.000 miljard dollar waard, alle uitstaande obligaties ongeveer even veel. De huidige olierijkdom onder de grond is goed voor het opkopen van alle beursgenoteerde aandelen en obligaties boven de grond. En dat zijn dus alleen de oliedollars.

Moet je er bang voor zijn? Het geld komt niet in één keer, maar druppelt jaarlijks binnen. En voorlopig kan het Westen wel een kapitaalsinjectie gebruiken. Maar veel is het wel. Heel veel.

Maarten Schinkel